Giữa lòng Hà Nội, nơi di sản được kể lại bằng ánh sáng và ký ức, có một không gian nhỏ đang âm thầm kể một câu chuyện lớn - về nghề, về con người và về cơ hội sống được trao lại.
Bước chân vào phố cổ: Khi nghề không còn đứng yên trong ký ức
Chiều muộn, phố cổ Hà Nội đón khách bằng thứ ánh sáng dịu vàng, len qua từng mái ngói cũ. Tôi lần theo con phố nhỏ dẫn vào số 50 Đào Duy Từ - nơi đang diễn ra chuỗi hoạt động văn hóa “Chạm nghề phố cổ 2026”. Không gian bên trong khác hẳn nhịp sống bên ngoài: chậm hơn, sâu hơn và mang một thứ cảm xúc rất riêng.
Những dải lụa treo dọc theo vách gỗ, đủ sắc từ đỏ, xanh, vàng, tím,… đổ xuống như những dòng chảy mềm mại. Ánh đèn chiếu lên từng hoa văn chìm nổi, khiến mỗi tấm vải như đang “thở”. Không phải là trưng bày tĩnh lặng, mà là một không gian có đời sống.
Ở giữa gian phòng, một chiếc bàn trà gỗ tròn nhỏ, vài người ngồi quây quần. Một vị tu sĩ trong chiếc áo vàng giản dị đang chậm rãi trò chuyện. Bên cạnh là hai người phụ nữ trong tà áo dài truyền thống, gương mặt ánh lên sự chăm chú. Không khí không mang tính “triển lãm”, mà giống một buổi gặp gỡ, nơi nghề được kể lại bằng lời nói, bằng ký ức, bằng trải nghiệm.
Tôi dừng lại, lắng nghe!.
Câu chuyện không chỉ xoay quanh lụa, quanh thêu, quanh những kỹ thuật thủ công. Nó đi xa hơn - đến những con người đang làm nghề, và cả những người đang học lại nghề để bắt đầu một cuộc sống mới.
Rời không gian đó, tôi bước sang gian bên cạnh. Một bảng giới thiệu lớn hiện ra: “Quy trình chế tác lụa truyền thống Yên Thái”. Từng công đoạn được minh họa rõ ràng: trồng dâu, nuôi tằm, ươm tơ, dệt vải. Bên cạnh bảng là những cuộn vải, những mẫu lụa, những sản phẩm hoàn thiện.
Một người phụ nữ mặc áo dài vàng đứng cạnh, nụ cười nhẹ nhưng ấm. Tôi tiến lại gần. Và cuộc trò chuyện bắt đầu từ đó.
Gặp gỡ Sun Craft: Khi doanh nghiệp chọn đi về phía những người yếu thế
“Chị đang xem sản phẩm lụa truyền thống đấy,” người phụ nữ nói, giọng nhẹ nhưng rõ. “Nhưng điều quan trọng hơn là câu chuyện phía sau nó.”
Bà giới thiệu mình là Hoàng Hải Yến, đại diện của Sun Craft - một doanh nghiệp xã hội đang có gian hàng tại sự kiện. Không phải một gian hàng lớn. Không quá nhiều bảng hiệu. Nhưng khi đứng trong không gian đó, người ta dễ nhận ra một điều: mọi thứ đều có câu chuyện.
Bà Yến dẫn tôi đi một vòng. Những tấm vải lụa được treo ngay ngắn, mỗi tấm mang một hoa văn riêng. Có những sản phẩm thổ cẩm với màu sắc mạnh mẽ, họa tiết đặc trưng của vùng cao. Có những chiếc khăn, túi, vật dụng nhỏ được làm tinh xảo.
“Những sản phẩm này,” bà Yến nói, “không phải được làm ở đây. Chúng đến từ nhiều vùng khác nhau - Hà Giang, Tuyên Quang, Lạng Sơn,… từ những bản làng mà có lẽ chị chưa từng đặt chân tới.”
Tôi chạm tay vào một tấm vải. Bề mặt không hoàn toàn phẳng như hàng công nghiệp. Có chút gồ ghề, có chút “lệch” rất nhẹ. Nhưng chính điều đó lại tạo nên cảm giác thật - cảm giác của một sản phẩm được làm bằng tay, bằng thời gian.
“Có những sản phẩm do phụ nữ dân tộc thiểu số làm,” bà Yến tiếp tục. “Có những sản phẩm do người khuyết tật làm. Có những người,… họ không có nơi nương tựa.”
Bà dừng lại một chút.
“Nhưng họ có đôi tay.”
Câu nói ngắn, nhưng đủ để khiến người nghe im lặng.
Từ những bản làng xa xôi: Khi nghề trở thành cơ hội sống
Tôi hỏi bà Yến: tại sao lại là những cộng đồng đó?.
Bà không trả lời ngay. Bà đưa tôi xem một chiếc khăn thổ cẩm. Những họa tiết hình học đan xen, màu sắc rực nhưng không chói. “Cái này,” bà nói, “được làm bởi một nhóm phụ nữ ở vùng cao Hà Giang. Trước đây họ chỉ làm để dùng trong gia đình.”
“Vậy giờ thì sao?” tôi hỏi.
“Giờ họ làm để bán. Và họ có thu nhập.”
Câu chuyện mở ra từ đó.
Ở nhiều vùng miền núi phía Bắc, cơ hội việc làm không nhiều. Địa hình khó khăn, điều kiện kinh tế hạn chế, đặc biệt với những người yếu thế như phụ nữ dân tộc, người khuyết tật, hoặc những người không có điều kiện học nghề bài bản.
Họ có thể có kỹ năng truyền thống - thêu, dệt, làm thủ công nhưng lại thiếu một thứ quan trọng: kết nối với thị trường.
Sun Craft bước vào khoảng trống đó.
Không phải bằng cách đưa họ về thành phố. Mà bằng cách mang cơ hội đến với họ.
Các lớp dạy nghề được tổ chức ngay tại địa phương. Người dân được hướng dẫn từ kỹ thuật cơ bản đến nâng cao. Họ được hỗ trợ nguyên liệu, công cụ. Và quan trọng nhất: họ biết rằng sản phẩm mình làm ra sẽ có nơi tiêu thụ.
“Chúng tôi không chỉ dạy nghề,” bà Hoàng Hải Yến nói!.
“Chúng tôi muốn họ sống được bằng nghề. Khi họ có thu nhập ổn định, họ sẽ không còn bị phụ thuộc, không còn bị bỏ lại phía sau”.
Tôi nhìn quanh gian hàng một lần nữa.
Những sản phẩm ở đây - khăn, túi, tranh thêu, vải lụa,... không còn đơn thuần là hàng hóa. Chúng là kết quả của một quá trình: học nghề, làm nghề, và tìm lại giá trị của chính mình.
Những sản phẩm mang theo câu chuyện
Tôi quay lại chiếc bàn trà lúc đầu. Cuộc trò chuyện vẫn tiếp diễn. Nhưng lần này, tôi nhìn khác đi.
Những tấm lụa phía sau không chỉ là nền trang trí. Chúng là kết quả của hàng trăm giờ lao động. Những bức tranh thêu không chỉ là tác phẩm nghệ thuật. Chúng là sự kiên nhẫn của những con người đang cố gắng khẳng định mình.
Ở một góc nhỏ, một số sản phẩm thổ cẩm được xếp gọn. Tôi cầm lên một chiếc túi. Đường chỉ không hoàn toàn thẳng, nhưng chắc chắn. Màu sắc không đồng đều như máy móc, nhưng có chiều sâu.
“Cái này,” bà Yến nói, “do một nhóm phụ nữ làm. Họ học nghề từ đầu. Bây giờ, họ có thể làm ra sản phẩm và bán được.”
Một sản phẩm khác - một bức tranh thêu nhỏ, được đặt trong khung gỗ. Hình ảnh đơn giản, nhưng tinh tế. “Cái này,” bà nói, “do một bạn khuyết tật làm. Bạn ấy không thể làm việc nặng, nhưng có thể ngồi thêu nhiều giờ”.
Tôi đặt lại bức tranh. Ở đâu đó, một câu hỏi hiện ra: nếu không có những mô hình như thế này, những con người đó sẽ làm gì?
Có lẽ, họ sẽ không có câu trả lời.
Sun Craft không phải là một doanh nghiệp theo nghĩa thông thường. Họ không chỉ tìm kiếm lợi nhuận. Họ tìm kiếm giá trị - giá trị xã hội, giá trị môi trường, giá trị con người.
Họ tham gia vào toàn bộ chuỗi: từ đào tạo, sản xuất, đến tiêu thụ. Họ đưa sản phẩm lên các nền tảng thương mại điện tử. Họ kết nối với thị trường quốc tế. Nhưng tất cả những điều đó đều hướng về một mục tiêu: tạo sinh kế bền vững.
“Chúng tôi không thể làm thay họ”, bà Hoàng Hải Yến nói!.
“Nhưng chúng tôi có thể tạo điều kiện để họ tự làm được”.
Đó là sự khác biệt.
Không phải là cho đi. Mà là trao cơ hội!.
Di sản và tương lai: Khi không ai bị bỏ lại phía sau
Rời gian hàng, tôi bước ra phố. Ánh đèn bắt đầu sáng. Dòng người đông hơn. Nhưng trong đầu vẫn còn hình ảnh những tấm lụa, những bức thêu, những câu chuyện vừa nghe. “Chạm nghề phố cổ 2026” không chỉ là một sự kiện văn hóa. Nó là một lời nhắc: di sản không phải là thứ đứng yên trong quá khứ.
Khi được đặt đúng chỗ, di sản có thể trở thành một phần của tương lai. Ở đó, những người yếu thế không còn là đối tượng cần hỗ trợ. Họ trở thành những người tạo ra giá trị. Và mỗi sản phẩm thủ công - dù nhỏ bé đều mang theo một thông điệp lớn: Không ai bị bỏ lại phía sau.
Khi một tấm vải được dệt ở vùng cao có thể xuất hiện giữa lòng phố cổ, khi một mũi thêu của người khuyết tật có thể trở thành sản phẩm được trân trọng, thì đó không chỉ là câu chuyện của nghề. Đó là câu chuyện của con người và của một cách phát triển bền vững, nơi giá trị không được đo bằng quy mô, mà bằng số phận được thay đổi.
Sau ngày hòa bình lập lại, do vai trò quan trọng của ngành Đo đạc và Bản đồ đối với công cuộc xây dựng và phát triển đất nước, ngày 14/12/1959, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 444/TTg thành lập Cục Đo đạc và Bản đồ trực thuộc Phủ Thủ tướng, chính thức hình thành cơ quan Cục Đo đạc và Bản đồ của Nhà nước cách mạng Việt Nam. Đây là cơ quan quản lý nhà nước về Đo đạc và Bản đồ đầu tiên của Nhà nước cách mạng Việt Nam.
Trong thời gian vừa qua, lĩnh vực tài nguyên nước đã khẳng định được vị trí, vai trò của công tác quản lý nhà nước trên phạm vi toàn quốc. Việc bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên nước, phòng chống và khắc phục hậu quả tác hại do nước gây ra tuân theo chiến lược, quy hoạch tài nguyên nước đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan, bảo đảm quốc phòng, an ninh trật tự và an toàn xã hội.
Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức nghiêm trọng của nhân loại, tác động đến mọi mặt kinh tế, chính trị, ngoại giao, an ninh toàn cầu.
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Lãnh đạo Bộ, phối hợp của các đơn vị trực thuộc Bộ, Đảng ủy, Lãnh đạo, các tổ chức đoàn thể Cục Công nghệ Thông tin và Dữ liệu tài nguyên môi trường đã lãnh đạo, chỉ đạo hiệu quả cùng với tinh thần làm việc tận tình, sáng tạo, đoàn kết nhất trí của đội ngũ công chức, viên chức và người lao động trong toàn đơn vị đã hoàn thành xuất sắc các chương trình, nhiệm vụ, kế hoạch công tác, đạt kết quả cao trên các mặt công tác.
Tạp chí Tài nguyên và Môi trường được thành lập theo Quyết định số 07/2003/QĐ-BTNMT ngày 13/10/2003 của Bộ trưởng Bộ TN&MT về Quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Tạp chí TN&MT.
