Quyền khai thác và sử dụng nước là quyền được cấp cho cá nhân hoặc tổ chức để sử dụng tài nguyên nước trong một khu vực nhất định. Trên khía cạnh khoa học, việc khai thác và sử dụng nước phải được đánh giá dựa trên các yếu tố như khả năng tái tạo, tác động của việc sử dụng nước đến môi trường, sức khỏe con người và sự phát triển kinh tế.

Năm 2024, cán bộ viên chức Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản đã khắc phục khó khăn, tích cực thi đua, nỗ lực phấn đấu hoàn thành tốt các nhiệm vụ, kế hoạch năm. Để đạt được kết quả đó, ngoài sự nỗ lực phấn đấu của tập thể Ban Lãnh đạo, cán bộ viên chức của Viện, còn có sự chỉ đạo sát sao của Đảng ủy, Ban Cán sự đảng Bộ Tài nguyên và Môi trường, sự giúp đỡ, tạo điều kiện của Lãnh đạo và chuyên viên chuyên quản các Vụ chức năng của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo và đặc biệt là sự phối hợp chặt chẽ của Cục Địa chất và Cục Khoáng sản Việt Nam, Tổng cục Khí tượng Thủy văn, các Cục quản lý nhà nước, các Viện trực thuộc Bộ.

Với mục tiêu tiếp tục xây dựng, hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật về địa chất, khoáng sản theo tinh thần Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 10/02/2022 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả nguồn lực khoáng sản đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường, công tác tham mưu quản lý nhà nước về khoáng sản của Cục Khoáng sản Việt Nam đã đạt được một số kết quả đáng ghi nhận.

Việc Quốc hội ban hành Luật Địa chất và Khoáng sản nhằm thể chế quan điểm chỉ đạo của Đảng, Nhà nước được nêu tại Nghị quyết 10-NQ/TW ngày 10/02/2022 của Bộ Chính trị về định hướng chiến lược địa chất, khoáng sản và công nghiệp khai khoáng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 như: “Rà soát, sửa đổi, bổ sung hoàn thiện quy định về đấu giá quyền khai thác khoáng sản, thăm dò, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường phù hợp với thực tiễn; hoàn thiện cơ chế quản lý theo nguyên tắc thị trường...”. Đồng thời, Luật ban hành cũng giải quyết được các vướng mắc như việc tính và thu tiền cấp quyền khai thác khoáng sản dựa trên trữ lượng được phê duyệt không bảo đảm tính chính xác tuyệt đối dẫn đến cơ quan quản lý nhà nước phải tính và phê duyệt lại tiền cấp quyền khai thác khoáng sản khi có sự thay đổi về trữ lượng trong quá trình khai thác khoáng sản, gây tốn kém nguồn lực và phát sinh các hệ lụy khác; thu tiền cấp quyền khai thác trước khi tiến hành khai thác không tạo điều kiện

Tư duy và hành động luôn gắn liền với nhau, tư duy định hướng cho hành động. Tư duy đột phá hướng đến tháo gỡ những khó khăn, phá bỏ những rào cản do các “điểm nghẽn” gây ra, từ đó khơi thông sự phát triển. Việt Nam là quốc gia biển, với đường bờ biển dài hơn 3.260 km và hơn 3.000 hòn đảo, bao gồm 02 quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Kinh tế biển là động lực, tiền đề quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hợp tác quốc tế. Trong quản lý và phát triển kinh tế biển đảo, việc đổi mới tư duy lãnh đạo phát triển là chìa khóa để đưa ra các giải pháp ở tầm chiến lược nhằm phát huy có hiệu quả các nguồn lực, động lực phát triển.

Cục Đo đạc, Bản đồ và Thông tin địa lý Việt Nam đã xây dựng được khối lượng dữ liệu đầy đủ, chính xác của ngành Đo đạc và Bản đồ Việt Nam hiện nay. Đây chính là nguồn dữ liệu quan trọng cho việc ứng phó với biến đổi khí hậu, giảm bớt thiên tai, nghèo đói; phục vụ công tác lập quy hoạch; công tác quản lý điều hành của các bộ, ngành, địa phương trong cả nước, góp phần không nhỏ vào việc phát triển chung của đất nước.

Kể từ khi Luật Tài nguyên nước (TNN) năm 1998 ban hành, công tác quản lý nhà nước về TNN bắt đầu từng bước được triển khai. Đây là dấu mốc quan trọng trong công tác quản lý TNN ở nước ta. Thông qua việc ban hành Luật TNN năm 1998, các quan điểm, đường lối của Đảng, chiến lược phát triển đất nước có liên quan đến TNN đã được thể chế hoá; bước đầu tiếp cận quan điểm hiện đại của thế giới về quản lý tổng hợp TNN. Ngày 27/11/2023, Quốc hội khoá XV đã thông qua Luật TNN số 28/2023/QH15 (Luật TNN năm 2023), có hiệu lực kể từ ngày 01/7/2024. Như vậy, kể từ năm 1998 đến nay, đây là lần thứ 3 Luật TNN được sửa đổi, bổ sung (Luật TNN năm 1998, Luật TNN năm 2012 và Luật TNN năm 2023). 

Là một quốc gia ven biển, đồng thời là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế, đề cao luật pháp quốc tế, Việt Nam luôn khẳng định tầm quan trọng của Công ước và tuân thủ, thực thi đầy đủ, có trách nhiệm các quy định của Công ước Luật biển.

Năm 2024, thực hiện chương trình công tác được Bộ Tài nguyên và Môi trường giao, Ngành Địa chất và Khoáng sản Việt Nam (Ngành) đã tổ chức thực hiện và hoàn thành khối lượng công việc tương đối lớn, bao gồm nhiều nhiệm vụ cấp bách, đột xuất phát sinh theo chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Lãnh đạo Bộ và từ yêu cầu thực tiễn. Ngành đã bám sát chương trình, kế hoạch công tác của Bộ để hoàn thành tiến độ các nhiệm vụ được giao.

Những năm gần đây, giới trẻ Việt Nam ngày càng quan tâm hơn đến các vấn đề môi trường nói chung và an ninh nguồn nước nói riêng. Mỗi cá nhân, mỗi nhóm thanh niên, tình nguyện viên đều có cách tiếp cận riêng, phù hợp với thế mạnh của mình, từ việc hỗ trợ cộng đồng, cải thiện nguồn nước tại địa phương đến tham gia các dự án làm sạch sông hồ.

Công nghệ viễn thám có ưu điểm vượt trội so với các phương pháp truyền thống khác, đồng thời là công cụ duy nhất có hiệu quả để giám sát tài nguyên môi trường biển và hải đảo với thông tin không gian rộng, đa thời gian, chính xác, khách quan, nhanh chóng.

Sáng 5/3, tại Hà Nội, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Quý Kiên đã chủ trì cuộc họp nghe Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam báo cáo về kết quả Đề án “Điều tra tổng thể về khoáng sản và hoàn thiện nền bản đồ địa chất tỷ lệ 1/50.000 vùng Tây Bắc phục vụ quy hoạch phát triển bền vững kinh tế xã hội” (đề án Tây Bắc).

Trong những năm qua, kinh tế biển của Cà Mau tiếp tục phát triển trên nhiều lĩnh vực, đóng góp tích cực cho phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Công tác triển khai thực hiện chính sách, pháp luật về quản lý tài nguyên, bảo vệ môi trường biển, hải đảo được tỉnh quan tâm thực hiện bảo đảm đáp ứng mục tiêu, nhiệm vụ trọng tâm trong phát triển bền vững kinh tế biển trên địa bàn tỉnh.

Thời gian qua, Ủy ban nhân dân tỉnh Kon Tum ban hành nhiều văn bản chỉ đạo tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động khai thác khoáng sản. Việc triển khai các văn bản này đã giúp giải quyết những vướng mắc, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quản lý nhà nước về khoáng sản. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý, bảo vệ khoáng sản chưa khai thác ở một số địa phương chưa hiệu quả, việc khai thác khoáng sản trái phép vẫn còn xảy ra và chưa ngăn chặn, chấm dứt triệt để; dẫn đến khả năng có nguy cơ thất thoát tài nguyên và thất thu ngân sách nhà nước. Do vậy, cần tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra tổ chức, cá nhân hoạt động khoáng sản đối với việc chấp hành pháp luật về khoáng sản, đất đai, bảo vệ môi trường và pháp luật khác có liên quan; công khai xử lý trách nhiệm đối với cán bộ, người đứng đầu cơ quan, tổ chức có hành vi bao che, tiếp tay để xảy ra tình trạng khai thác khoáng sản trái phép trên địa bàn quản lý.

Đó là chỉ đạo của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Minh Ngân tại buổi làm việc về các nhiệm vụ trọng tâm năm 2025 của Cục Biển và Hải đảo Việt Nam diễn ra vào chiều ngày 4/3, tại Hà Nội.

Luật Đất đai năm 2024 sau 5 tháng triển khai bước đầu đã tạo ra những thuận lợi cho sự phát triển của nền nông nghiệp Việt Nam. Những điểm mới của Luật đã “cởi trói” về mặt phát lý cho phân khúc bất động sản trong nông nghiệp. Đặc biệt, mở ra nhiều cơ hội để các dự án, mô hình nông nghiệp xanh có thể thu hút được nhà đầu tư.

Để phục vụ xây dựng các công trình cấp nước cho các vùng núi cao, vùng khan hiếm nước, thời gian qua, Trung tâm Quy hoạch và Điều tra TNN Quốc gia đã được Bộ TN&MT giao triển khai rất nhiều nhiệm vụ quan trọng, trong đó có nhiệm vụ điều tra đánh giá, tìm kiếm các nguồn nước dưới đất tại các vùng núi cao, vùng khan hiếm nước nhằm góp phần giải quyết lâu dài tình trạng thiếu nước sạch cho đồng bào dân tộc.