Điều còn lại sau tháng Tư

Tháng Tư, khi những nhịp công việc vẫn cuốn theo quỹ đạo quen thuộc, một khoảng lặng bất chợt len vào. Hai Thứ trưởng cùng khép lại chặng đường công tác của mình trong cùng một thời điểm.

Không có nhiều nghi thức. Không ồn ào. Nhưng với những người làm việc trong ngành, đặc biệt là những người làm báo, đó là một dấu mốc mang theo nhiều suy nghĩ. Bởi có những điều, chỉ khi vắng đi, người ta mới nhận ra rõ hơn giá trị của nó.

Một phong cách: Thẳng thắn, quyết liệt và đi đến cùng việc

Với Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến, điều dễ nhận thấy nhất là một phong cách làm việc rõ ràng: thẳng thắn, trực diện và không dễ dãi.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến đi lên từ những bước rất sâu trong nghề, từ phòng thí nghiệm, từ chuồng trại, từ những chuyến đi cơ sở kéo dài đến tối muộn. Con đường ấy không ồn ào, nhưng đủ dài để hiểu một ngành, đủ sâu để hiểu một hệ thống và đủ lâu để hiểu con người.

Có lẽ vì thế, khi ở vị trí quản lý, ông vẫn giữ thói quen của một người làm khoa học: đọc kỹ hồ sơ, hỏi sâu vào bản chất, nhớ chính xác từng con số. Không phải là trí nhớ đơn thuần, mà là sự tích lũy của một quá trình làm nghề nghiêm túc và bền bỉ.

Trong ký ức của nhiều người làm việc cùng, nếu phải chọn một từ để nói về ông, có lẽ đó là: “Gánh.” Không phải gánh theo nghĩa làm thay. Mà là khi khó khăn nhất, luôn là người đứng phía trước.

Những giai đoạn dịch bệnh, thiên tai, áp lực hội nhập hay câu chuyện “thẻ vàng” IUU… luôn cần một người sẵn sàng nhận phần khó về mình. Có những cuộc họp kéo dài cả ngày, những chuyến công tác không kể giờ giấc, những quyết định phải đưa ra trong áp lực rất lớn. Nhưng điều khiến người ta nhớ không phải là những con số hay văn bản, mà là một cách làm việc: đã nhận việc là đi đến cùng.

Trong các cuộc làm việc, ông có thể nói rất thẳng, có thể nhắc rất lâu. Nhưng những người làm việc lâu đều hiểu: đó không phải là sự khắt khe mang tính cá nhân, mà là một tiêu chuẩn. Không chấp nhận sự dễ dãi. Không chấp nhận cách làm hình thức và càng không chấp nhận việc né tránh những vấn đề của chính ngành mình.

Ngoài những lĩnh vực quản lý chuyên môn, một trong những mảng công việc mà Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến trực tiếp chỉ đạo là hoạt động của các cơ quan báo chí trong ngành, trong đó có Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường.

Chính từ vị trí ấy, sự gắn bó không dừng lại ở những cuộc họp hay báo cáo, mà thể hiện bằng một sự quan tâm rất cụ thể, sát sao nhưng không hình thức, thẳng thắn nhưng không xa cách. Ông hiểu rất rõ đặc thù của người làm báo ngành: áp lực thời gian, yêu cầu thông tin nhanh nhưng phải chính xác; đòi hỏi vừa bám sát định hướng chính sách, vừa phản ánh được thực tiễn; và cả những khó khăn không dễ gọi tên về cơ chế, nhân lực, điều kiện tác nghiệp.

Có lẽ vì hiểu, nên những góp ý thường đi thẳng vào những điểm cốt lõi. Không nói chung chung. Không “đúng quy trình”. Mà là những nhận xét cụ thể về nội dung, cách thể hiện, cách đặt vấn đề, đôi khi rất trực diện, nhưng luôn nhằm vào việc làm sao để sản phẩm báo chí tốt hơn.

Có những lần là nhắc nhở. Có những lần là yêu cầu phải làm khác đi. Nhưng cũng có những lần là sự động viên rất kịp thời, đúng lúc một tập thể đang ở giai đoạn khó khăn.

Với Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, hành trình phát triển không chỉ là câu chuyện nội lực, mà còn là câu chuyện của sự đồng hành. Ở đó, có những góp ý để nhìn lại mình, có những chỉ đạo để định hướng và cũng có những sự ủng hộ để có thể tiếp tục đi tiếp.

Không bao che. Không làm thay. Nhưng luôn ở phía sau, đủ gần để hiểu, đủ rõ để chỉ ra, và đủ tin để ủng hộ. Đó không chỉ là trách nhiệm quản lý. Mà là một cách tiếp cận báo chí từ bên trong hệ thống, nơi báo chí không đứng ngoài, mà là một phần của sự vận hành và phát triển của ngành.

Trong những câu chuyện được kể lại, có một chi tiết lặp đi lặp lại: Thứ trưởng Phùng Đức Tiến thường xuất hiện ở những “điểm nóng”. Không phải để nói những điều lớn lao, mà để hỏi rất kỹ, bàn rất sâu, rồi giao việc rất cụ thể. Được biết, có những giai đoạn làm dự án, làm việc với đối tác quốc tế, áp lực tiến độ, pháp lý, kỹ thuật dồn dập. Những lúc ấy, sự chậm trễ đôi khi đồng nghĩa với mất cơ hội. Nhưng gần như lần nào báo cáo khó khăn, Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cũng lắng nghe rất kỹ và ủng hộ rất kịp thời.

Một cách tiếp cận: Bền bỉ, căn cơ và tạo nền cho phát triển

Ở một cách tiếp cận khác, dấu ấn của Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam lại hiện diện một cách lặng lẽ nhưng bền bỉ trong những cấu phần nền tảng của ngành.

Không phải những “điểm nóng”. Không phải những thời điểm căng thẳng. Mà là những công việc mang tính căn cơ: tổ chức lại sản xuất, phát triển hệ thống khuyến nông, xây dựng các vùng nguyên liệu đạt chuẩn phục vụ chế biến và xuất khẩu. Đó là những việc không dễ nhìn thấy ngay kết quả. Nhưng lại quyết định sức bền của ngành trong dài hạn.

Từ những cánh đồng liên kết, những mô hình sản xuất được chuẩn hóa, đến những chuỗi giá trị từng bước được hình thành, tất cả đều đòi hỏi sự kiên trì, sự nhất quán trong chỉ đạo và một tầm nhìn đủ dài để theo đuổi đến cùng.

Không ồn ào. Nhưng bền bỉ. Không nổi bật bằng những thời điểm “nóng”. Nhưng âm thầm tạo nền cho sự phát triển. Đó là kiểu đóng góp không dễ nhận ra ngay, nhưng lại có sức lan tỏa lâu dài. Và cũng vì thế, khi một chặng đường khép lại, điều đọng lại không chỉ là những chương trình đã triển khai, mà là những nền tảng đã được đặt xuống, đủ vững để tiếp tục được kế thừa và phát triển.

Khoảng trống và sự tiếp nối

Tháng Tư khép lại một nhiệm kỳ.

Một dấu mốc hành chính có thể ghi lại bằng những dòng tổng kết. Nhưng với những người làm việc trong ngành, đặc biệt là những người làm báo, đó không chỉ là một sự chuyển giao. Đó là một khoảng lặng, để nhìn lại một chặng đường đã qua, và nhận ra những giá trị đã được tạo dựng.

Cùng rời nhiệm sở trong thời điểm này, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến và Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Nam mỗi người để lại một dấu ấn riêng.

Một người gắn với sự quyết liệt, trực diện, đi đến cùng những vấn đề khó. Một người bền bỉ với những nền tảng căn cơ, lặng lẽ tạo dựng những cấu phần phát triển dài hạn.

Hai cách tiếp cận khác nhau. Nhưng cùng gặp nhau ở một điểm: đặt lợi ích của ngành, của người sản xuất và của hệ thống lên phía trước. Vì thế, khoảng trống của một nhiệm kỳ không chỉ là khoảng trống của một vị trí. Mà là khoảng trống của những tiêu chuẩn đã được đặt ra, những yêu cầu không dễ thỏa hiệp, những cách làm không chấp nhận sự dễ dãi.

Những điều ấy sẽ còn ở lại.

Trong cách mỗi người làm việc.

Trong cách mỗi cơ quan vận hành.

Và trong cách báo chí ngành tiếp tục lựa chọn cách đứng cùng với sự phát triển của ngành.

Với những người làm báo, sự tri ân không nằm ở những lời nói nhiều. Mà ở việc tiếp tục làm nghề một cách nghiêm túc hơn, sâu hơn, có trách nhiệm hơn - đúng với những gì đã từng được nhắc nhở, được kỳ vọng. Bởi sau tất cả, điều còn lại không chỉ là một nhiệm kỳ đã qua, mà là những chuẩn mực đã được thiết lập, đủ sâu để ở lại, đủ lâu để tiếp nối.