Các mô hình trường học không rác thải trong khuôn khổ Giải thưởng Trường học Sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 khẳng định sự đồng lòng, sáng tạo và nỗ lực bền bỉ của tập thể cán bộ, giáo viên và học sinh nhà trường trong xây dựng môi trường học đường xanh, sạch, an toàn, thân thiện với môi trường; đồng thời cho thấy hiệu quả rõ nét của các mô hình, sáng kiến giảm thiểu rác thải nhựa, phân loại, tái chế, tái sử dụng và thay đổi thói quen tiêu dùng trong nhà trường.
Ngày 31/01/2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Lễ trao Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam năm 2025 với chủ đề “Trường học không rác thải nhựa”. Đáng chú ý, đại diện thầy cô giáo và học sinh của 60 trường đạt giải đã hội tụ tại Cung Thiếu nhi Hà Nội, mang theo các mô hình, sáng kiến xanh và tinh thần trách nhiệm của thế hệ trẻ, góp phần tạo nên không khí sôi nổi, khẳng định vai trò trung tâm của học sinh trong nỗ lực xây dựng xã hội không rác thải nhựa.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành tham quan mô hình của các trường THCS Thanh Xuân TrungCác mô hình không chỉ mang ý nghĩa thực tiễn mà còn là lời nhắc nhở mỗi người về trách nhiệm công dân trong việc chung tay gìn giữ hành tinh xanh cho các thế hệ tương laiThứ trưởng Lê Công Thành đánh giá cao vai trò của các em học sinh - những chủ nhân tương lai của đất nước trong việc trực tiếp tham gia, khởi xướng và lan tỏa các hành động bảo vệ môi trường, hạn chế rác nhựa. Các em không chỉ là người thực hiện, mà còn là những “đại sứ môi trường”, góp phần truyền cảm hứng tích cực tới gia đình và cộng đồngBà Trương Thị Hải Lý, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Khởi Nguyên Genesis School cho biết, xuất phát từ triết lý giáo dục xanh, suốt 7 năm qua nhà trường đã triển khai và vận hành dự án vườn thủy canh, tạo điều kiện để học sinh cùng giáo viên học tập, nghiên cứu và tái chế rác thải từ bếp ăn bán trú thành nguồn dinh dưỡng trồng rau hữu cơRau hữu cơ được trồng từ rác thải bếp ăn của nhà trườngMô hình ứng dụng AI vào việc chế tạo hệ thống phân loại rác thông minh của Trường Tiểu học, Trung học cơ sở và Trung học phổ thông FPT Bắc Giang, phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh đạt giải Nhất hạng mục THPTTrường Tiểu học và Trung học cơ sở Tây Hà Nội không chỉ đặt trọng tâm vào bảo vệ môi trường mà còn chú trọng tái sử dụng, kéo dài vòng đời của các sản phẩm, đặc biệt là rác thải nhựa. Các chai nhựa và vật dụng đã qua sử dụng được thu gom, tái chế và đưa vào sử dụng lại một cách phù hợp, hiệu quảXà phòng được tái chế từ dầu ăn đã qua sử dụng
Thứ trưởng Lê Công Thành đề nghị, để tiếp tục phát huy kết quả của Giải thưởng, các Bộ, ngành, địa phương, các cơ sở giáo dục và các tổ chức liên quan tăng cường phối hợp, nhân rộng các mô hình Trường học sinh thái ASEAN; đồng thời tiếp tục lồng ghép giáo dục môi trường, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững vào hoạt động dạy và học.
Tại xã Tân Thuận Đông, Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) TP Cao Lãnh và Phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố vừa phối hợp tổ chức ra mắt mô hình “Ngôi nhà xanh - Biến rác thải thành tiền”.
Cần Giờ là một huyện duy nhất của TP. Hồ Chí Minh giáp biển, nằm phía Đông Nam của Thành phố và cách trung tâm của Thành phố 50 km, đóng vai trò quan trọng với việc sở hữu khu dự trữ sinh quyển rừng ngập mặn Cần Giờ được UNESCO công nhận. Hiện nay, một trong những vấn đề quan trọng về môi trường có liên quan đến dân cư trong khu vực chính là việc quản lý cũng như giảm thiểu rác thải sinh hoạt.
Hiện Bộ Tài nguyên và Môi trường đang hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định chi tiết Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, với chủ trương đảm bảo Nghị định khi được ban hành sẽ được thực thi thuận lợi và đầy đủ, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế, vừa bảo vệ môi trường. EPR giúp doanh nghiệp định hướng hoạt động sản xuất sạch hơn, sản phẩm thân thiện với môi trường. Do đó, doanh nghiệp nên nắm bắt xu hướng để chủ động tạo ra lợi thế cho các sản phẩm của mình.
Theo Chương trình Môi trường Liên hợp Quốc (UNEP - 2018), Việt Nam là một trong những quốc gia có lượng rác thải nhựa xả ra biển nhiều nhất trên thế giới, với khối lượng rác thải nhựa xả ra biển khoảng 0,28 - 0,73 triệu tấn/năm, tương đương 6% tổng lượng rác thải nhựa ra biển trên toàn thế giới. Việt Nam xếp thứ tư trong danh sách những nước làm phát sinh ô nhiễm nhựa biển trên toàn thế giới, sau Trung Quốc, Indonesia và Philippines. Rác thải nhựa đại dương là vấn đề mới, việc triển khai thực hiện công tác quản lý còn rất nhiều khó khăn; bên cạnh đó, chúng ta chưa có quy định cụ thể về phạm vi, đối tượng, phương pháp điều tra, thống kê rác thải nhựa đại dương; đặc biệt trong việc ban hành, tổ chức triển khai thực hiện các chủ trương, chính sách và giám sát toàn diện các vấn đề có liên quan.
Hiện Bộ Tài nguyên và Môi trường đang tiếp tục nghiên cứu kỹ, tham mưu Ban soạn thảo để chỉnh sửa hoàn thiện dự thảo Nghị định, với chủ trương là đúng tinh thần của Luật BVMT 2020; đảm bảo Nghị định khi được ban hành sẽ được thực thi thuận lợi và đầy đủ, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế, vừa bảo vệ môi trường. EPR giúp doanh nghiệp định hướng hoạt động sản xuất sạch hơn, sản phẩm thân thiện với môi trường hơn. Do đó, doanh nghiệp nên nắm bắt xu hướng để chủ động tạo ra lợi thế cho các sản phẩm của mình.