Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ nét, nhu cầu phát triển kinh tế gia tăng và những bất cập trong quy hoạch lâm nghiệp, Hạt Kiểm lâm Hòa Bình (Phú Thọ) đã trải qua một năm 2025 với nhiều thách thức. Tuy nhiên, bằng sự chủ động, kiên trì và phối hợp đồng bộ, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn vẫn đạt được những kết quả tích cực, góp phần giữ vững “lá phổi xanh” của địa phương.
LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.
Chủ động thích ứng sau sáp nhập
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Hạt Kiểm lâm Hòa Bình (Hạt) được giao quản lý địa bàn gồm 5 xã, phường (gồm các phường: Thống Nhất, Hòa Bình, Tân Hòa, Kỳ Sơn và xã Thịnh Minh) với tổng diện tích tự nhiên hơn 35.800 ha. Trong đó, diện tích đất quy hoạch cho lâm nghiệp chiếm trên 20.800 ha, tỷ lệ che phủ rừng đạt 40,87%.
Việc sắp xếp lại đơn vị hành chính vừa mở ra cơ hội tinh gọn bộ máy, vừa đặt ra không ít khó khăn trong công tác tổ chức và triển khai nhiệm vụ của hạt. Tuy nhiên, lực lượng kiểm lâm đã nhanh chóng ổn định, bám sát cơ sở, phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để thực hiện nhiệm vụ.
Trong năm 2025, toàn địa bàn bảo vệ được hơn 15.800 ha rừng. Các hoạt động tuần tra, kiểm tra được duy trì thường xuyên, qua đó phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm. Dù vẫn xảy ra một số vụ việc như khai thác rừng trái pháp luật hay cháy rừng, nhưng đa phần đều mang tính chất đơn lẻ, không hình thành điểm nóng.
Đáng chú ý, công tác phòng cháy, chữa cháy rừng được đặc biệt quan tâm trong bối cảnh thời tiết diễn biến cực đoan. Các phương án “4 tại chỗ” được triển khai đồng bộ, lực lượng ứng trực được duy trì thường xuyên, giúp hạn chế tối đa thiệt hại khi xảy ra sự cố.
Năm 2025, trên địa bàn lâm phần do Hạt Kiểm lâm Hoà Bình quản lý đã trồng rừng mới được 772,88 ha (đạt 140,52% kế hoạch); Khai thác rừng trồng đạt 899,05 ha; Tỷ lệ che phủ rừng 40,87%; 01 vụ khai thác trái phép và 01 vụ cháy rừng xảy ra. Đồng thời Hạt đã tổ chức 73 buổi tuyên truyền với 2.454 lượt người tham gia.
Phát triển rừng gắn với sinh kế người dân
Không chỉ dừng lại ở bảo vệ, công tác phát triển rừng năm 2025 cũng ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Tổng diện tích trồng rừng mới của Hạt Kiểm lâm Hòa Bình đạt gần 773 ha, vượt hơn 40% kế hoạch đề ra. Trong đó, trồng rừng gỗ lớn theo các chương trình hỗ trợ được triển khai hiệu quả.
Song song với đó, chương trình trồng một tỷ cây xanh tiếp tục được Hạt Kiểm lâm Hòa Bình hưởng ứng mạnh mẽ, với 50.000 cây phân tán được trồng trên toàn địa bàn.
Đặc biệt, kinh tế rừng tiếp tục là nguồn thu quan trọng đối với người dân. Tổng thu nhập từ rừng và đất lâm nghiệp trên địa bàn lâm phần do Hạt Kiểm lâm Hòa Bình quản lý năm 2025 ước đạt 86,5 tỷ đồng, tăng hơn 21 tỷ đồng so với năm trước. Các sản phẩm chủ yếu gồm gỗ rừng trồng, củi, tre, măng và dược liệu.
Hoạt động chi trả dịch vụ môi trường rừng cũng được Hạt Kiểm lâm Hòa Bình thực hiện đúng quy định, với gần 11.000 ha rừng được chi trả, góp phần nâng cao ý thức bảo vệ rừng của người dân.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn nhiều khó khăn tồn tại. Đáng chú ý là tình trạng tranh chấp đất lâm nghiệp kéo dài, đặc biệt giữa người dân và các chủ rừng lớn như doanh nghiệp hoặc khu bảo tồn, rừng phòng hộ.
Những khó khăn mà Hạt Kiểm lâm Hòa Bình đang gặp phải, như: Tranh chấp đất lâm nghiệp chưa được giải quyết dứt điểm; Bất cập trong quy hoạch 3 loại rừng gây ảnh hưởng đến người dân; Hồ sơ dự án trồng rừng cũ (Renfoda JICA) bị thất lạc; Nguy cơ cháy rừng cao do thời tiết cực đoan,…
Bài toán quy hoạch và áp lực từ thực tiễn
Một trong những vấn đề nổi cộm hiện nay là sự chồng chéo, bất cập giữa quy hoạch lâm nghiệp quốc gia và quy hoạch địa phương. Việc điều chỉnh diện tích giữa rừng phòng hộ và rừng sản xuất tại một số khu vực đã gây ra nhiều ý kiến trái chiều.
Tại một số địa bàn, diện tích rừng trồng của người dân bị chuyển sang quy hoạch rừng phòng hộ, khiến hoạt động sản xuất bị hạn chế. Ngược lại, có nơi người dân lại mong muốn giữ nguyên rừng phòng hộ để bảo vệ nguồn nước và môi trường sinh thái.
Ngoài ra, vướng mắc từ các dự án trồng rừng trước đây, điển hình là dự án Renfoda JICA, cũng đặt ra bài toán về cơ chế hưởng lợi và quyền khai thác của người dân.
Trao đổi về vấn đề này, bà Bạch Thị Thu Hằng, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Hòa Bình cho biết: “Hiện nay, một số hồ sơ liên quan đến các dự án trồng rừng trước đây bị thất lạc, dẫn đến việc cơ quan quản lý chưa có đủ cơ sở pháp lý để hướng dẫn người dân khai thác. Điều này gây không ít khó khăn và tâm tư trong nhân dân”.
Bà Bạch Thị Thu Hằng cũng nhấn mạnh rằng, trong thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với các cấp, ngành để rà soát, đề xuất giải pháp tháo gỡ, đảm bảo hài hòa giữa quyền lợi người dân và yêu cầu quản lý rừng bền vững.
Hướng tới quản lý rừng bền vững
Bước sang năm 2026, Hạt Kiểm lâm Hòa Bình xác định tiếp tục nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về lâm nghiệp, tăng cường kiểm tra, giám sát và ứng dụng công nghệ trong theo dõi diễn biến rừng.
Cùng với đó, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ kiểm lâm, đặc biệt là kỹ năng ứng dụng khoa học công nghệ, sẽ được chú trọng. Công tác phối hợp liên ngành, liên vùng cũng tiếp tục được đẩy mạnh nhằm xử lý hiệu quả các vấn đề phát sinh.
Theo bà Bạch Thị Thu Hằng, Hạt Kiểm lâm Hòa Bình xác định công tác bảo vệ và phát triển rừng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng kiểm lâm mà cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và người dân. "Chỉ khi người dân thực sự gắn bó, hưởng lợi từ rừng thì công tác bảo vệ rừng mới bền vững", bà Hằng nhấn mạnh.
Năm 2026, Hạt Kiểm lâm Hòa Bình tập trung tăng cường tham mưu quản lý nhà nước về lâm nghiệp; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng; kiểm soát chặt chẽ khai thác, vận chuyển lâm sản; ứng dụng công nghệ trong theo dõi diễn biến rừng và nâng cao năng lực cán bộ kiểm lâm cơ sở.
Có thể thấy, dù còn nhiều khó khăn phía trước, nhưng với những kết quả đã đạt được trong năm 2025 cùng định hướng rõ ràng cho năm 2026, công tác lâm nghiệp tại Hòa Bình đang từng bước hướng tới mục tiêu phát triển bền vững, hài hòa giữa bảo tồn và phát triển kinh tế.
Dưới đây là một số hình ảnh về công tác tuần tra, bảo vệ và phát triển rừng của Hạt Kiểm lâm Hòa Bình:
Bài 38: Cao Bằng - Những gian nan trong giữ rừng ở Phia Oắc – Phia Đén
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Bài 36: Thái Nguyên – Bảo vệ màu xanh những cánh rừng ở trung tâm công nghiệp
- Bài 35: Phú Thọ - Những nỗ lực bền bỉ trong bảo vệ và phát triển rừng ở Lương Sơn
- Bài 33: Phú Thọ - Hành trình 20 năm bền bỉ của những người giữ rừng Ngọc Sơn – Ngổ Luông
- Bài 31: Phú Thọ - Giữ màu xanh trên đất Lạc Thuỷ
- Bài 28: Bảo vệ màu xanh rừng đặc dụng Thượng Tiến
- Bài 23: Kiểm lâm Yên Thủy - Phú Thọ: Nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng
- Bài 18: Phát triển rừng để người dân “sống được nhờ rừng, làm giàu từ rừng” ở Kim Bôi
- Bài 15: Giữ màu xanh đại ngàn ở Phú Thọ
- Bài 13: Kiểm lâm bám địa bàn giữ màu xanh cho Tân Lạc
- Bài 11: Khi cộng đồng trở thành “lá chắn sinh thái” ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia – Pà Cò
- Bài 5: Giữ rừng Tam Đảo - Tam Dương: Gian nan nhưng quyết tâm không lùi bước
Quần thể 36 cây săng lẻ (bằng lăng) và 1 cây đa cổ thụ ở xã Quảng Trực, huyện Tuy Đức vừa được công nhận là Cây di sản Việt Nam.
UBND tỉnh Thanh Hóa vừa có văn bản về việc triển khai thực hiện Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ, giải pháp cấp bách để bảo tồn các loài chim hoang dã, di cư tại Việt Nam.
Ngày 22/5 hằng năm được Liên hợp quốc chọn là Ngày quốc tế Đa dạng sinh học, với mục đích tăng cường sự hiểu biết và nhận thức của con người về các vấn đề đa dạng sinh học. Năm 2022, Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học có chủ đề “Xây dựng một tương lai chung cho mọi sự sống”. Vì vậy, việc mà chúng ta cần làm ngay bây giờ là cùng hành động để hướng đến tương lai, làm thay đổi thế giới bằng những tín hiệu tích cực cho thế hệ mai sau.
Hiện nay, nguy cơ suy thoái đa dạng sinh học và sự mất cân bằng hệ sinh thái diễn ra mạnh mẽ. Vì vậy, việc khôi phục bảo vệ các hệ sinh thái, sự đa dạng sinh học đã trở thành vấn đề toàn cầu.
Bảo tồn các loài chim hoang dã, di cư là một trong những nhiệm vụ chiến lược quan trọng trong việc thực hiện các nghĩa vụ, cam kết của Việt Nam đối với các công ước và hiệp ước quốc tế.
