Giữa những triền đồi nối dài của Yên Lập, màu xanh của rừng vẫn bền bỉ phủ kín từng sườn núi. Ít ai biết rằng, để giữ được màu xanh ấy là cả một hành trình âm thầm của lực lượng kiểm lâm và người dân địa phương – những người ngày ngày “ăn rừng, ngủ rừng”, giữ từng gốc cây, từng tấc đất rừng trước áp lực phát triển và biến đổi khí hậu.
LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.
Năm 2025, trong bối cảnh còn nhiều khó khăn, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại Yên Lập vẫn ghi nhận nhiều kết quả tích cực, cho thấy hướng đi đúng đắn: lấy cơ sở làm nền tảng, lấy người dân làm trung tâm.
Giữ rừng từ những bước chân lặng lẽ
Những ngày cuối năm, chúng tôi theo chân cán bộ kiểm lâm địa bàn băng qua những cánh rừng keo, rừng tự nhiên xen kẽ. Địa hình chia cắt, đường sá khó đi, nhiều khu vực phải cuốc bộ hàng giờ mới tới nơi. Nhưng với họ, đó là công việc thường ngày.
Yên Lập là địa bàn có diện tích rừng lớn, phân bố rộng và xen kẽ với đất sản xuất của người dân. Chính điều này khiến công tác quản lý rừng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro: từ phá rừng làm nương rẫy, khai thác trái phép cho đến nguy cơ cháy rừng trong mùa khô.
Trước thực tế đó, Hạt Kiểm lâm Yên Lập đã lựa chọn cách làm không mới nhưng hiệu quả: bám sát địa bàn, tăng cường tuần tra, phối hợp chặt chẽ với lực lượng tại chỗ.
Trong năm 2025, lực lượng kiểm lâm đã phối hợp với công an xã, ban chỉ huy quân sự và các tổ bảo vệ rừng thường xuyên tổ chức tuần tra, đặc biệt tại những khu vực trọng điểm. Nhờ vậy, nhiều hành vi vi phạm đã được phát hiện từ sớm, xử lý kịp thời.
Ông Nguyễn Văn Sơn, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Yên Lập chia sẻ: “Chúng tôi xác định phải chủ động phòng ngừa là chính. Khi kiểm lâm bám sát địa bàn, phối hợp tốt với lực lượng cơ sở và người dân thì nguy cơ vi phạm sẽ giảm rõ rệt”.
Thực tế đã chứng minh điều đó. Trong năm 2025, toàn địa bàn xảy ra 20 vụ vi phạm lâm nghiệp – con số không lớn so với diện tích quản lý, và quan trọng hơn, mức độ thiệt hại đã giảm đáng kể.
Trong đó, Hạt đã trực tiếp xử lý 17 vụ, tham mưu chính quyền địa phương xử lý 3 vụ còn lại. Tổng số tiền xử phạt nộp ngân sách đạt hơn 137 triệu đồng.
Những con số không chỉ phản ánh hiệu quả xử lý vi phạm, mà còn cho thấy sự chuyển biến về nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật của người dân.
Kết quả nổi bật năm 2025 của Hạt Kiểm lâm Yên Lập, như: 20 vụ vi phạm lâm nghiệp được xử lý, trong đó có 17 vụ do Hạt Kiểm lâm xử phạt, 03 vụ phối hợp xử lý với địa phương; tổng số tiền xử phạt 137,488 triệu đồng; 44 buổi tuyên truyền với 2.673 lượt người tham gia; 07 lớp tập huấn về bảo vệ rừng và PCCCR.
Khi người dân trở thành “chủ rừng” thực sự
Một trong những điểm sáng của công tác bảo vệ rừng tại Yên Lập là sự tham gia ngày càng tích cực của người dân.
Không còn là đối tượng quản lý đơn thuần, người dân giờ đây trở thành lực lượng nòng cốt trong bảo vệ rừng. Các tổ bảo vệ rừng ở khu dân cư được kiện toàn, hoạt động hiệu quả, sẵn sàng ứng phó khi có tình huống xảy ra.
Tại nhiều xã, mô hình “tự quản bảo vệ rừng” đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Người dân không chỉ phát hiện sớm các hành vi xâm hại rừng mà còn chủ động tham gia chữa cháy khi có sự cố.
“Người dân chính là tai mắt của lực lượng kiểm lâm”, ông Nguyễn Văn Sơn nhấn mạnh. “Khi họ hiểu được giá trị của rừng và quyền lợi gắn với rừng, họ sẽ tự giác bảo vệ. Đây là yếu tố then chốt để giữ rừng bền vững”.
Song song với bảo vệ, công tác phát triển rừng cũng được đẩy mạnh. Trong năm 2025, toàn địa bàn Yên Lập đã trồng mới 1.200 ha rừng, trong đó diện tích rừng gỗ lớn chiếm hơn 363 ha – một bước chuyển quan trọng hướng tới nâng cao giá trị kinh tế rừng.
Việc hướng dẫn người dân áp dụng đúng quy trình kỹ thuật, kết hợp với chính sách hỗ trợ của Nhà nước, đã giúp nâng cao chất lượng rừng trồng, tạo sinh kế ổn định cho người dân.
Chủ động trước “giặc lửa”
Nếu phá rừng là nguy cơ thường trực, thì cháy rừng lại là “giặc lửa” khó lường, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu.
Nắng nóng kéo dài, hanh khô cực đoan khiến nguy cơ cháy rừng tại Yên Lập luôn ở mức cao. Đặc biệt, việc xử lý thực bì bằng phương pháp đốt của người dân tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Trước tình hình đó, Hạt Kiểm lâm Yên Lập đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ: từ kiện toàn lực lượng, xây dựng phương án PCCCR, đến tăng cường tuyên truyền và cảnh báo nguy cơ cháy rừng.
Trong năm 2025, 44 buổi tuyên truyền và 7 lớp tập huấn đã được tổ chức, góp phần nâng cao nhận thức và kỹ năng phòng cháy chữa cháy rừng cho người dân.
Nhờ sự chủ động này, dù xảy ra 2 vụ cháy rừng trong năm, nhưng đều được phát hiện sớm và dập tắt kịp thời, không để lan rộng.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Văn Sơn, nguy cơ vẫn còn hiện hữu: “Địa bàn rộng, lực lượng mỏng, trong khi thời tiết ngày càng cực đoan. Nếu người dân chủ quan trong sử dụng lửa thì nguy cơ cháy rừng là rất lớn”.
Những thách thức đặt ra với Hạt Kiểm lâm Yên Lập hiện nay: địa bàn rộng, lực lượng kiểm lâm còn mỏng; rừng phân tán, xen kẽ đất sản xuất; nguy cơ cháy rừng cao trong mùa khô; một bộ phận người dân nhận thức còn hạn chế và áp lực sinh kế dẫn đến phá rừng làm nương rẫy.
Rừng là sinh kế và tương lai
Bảo vệ rừng không chỉ là giữ tài nguyên, mà còn là giữ sinh kế và tương lai cho người dân.
Những cánh rừng ở Yên Lập hôm nay không chỉ mang lại giá trị môi trường, mà còn góp phần tạo việc làm, tăng thu nhập thông qua trồng rừng sản xuất, phát triển rừng gỗ lớn.
Bước sang năm 2026, Hạt Kiểm lâm Yên Lập xác định tiếp tục lấy người dân làm trung tâm, đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức, đồng thời tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm.
Các giải pháp như phát triển rừng gỗ lớn, quản lý chặt chẽ giống cây lâm nghiệp, kiểm soát nguồn gốc lâm sản, bảo vệ động vật hoang dã… sẽ tiếp tục được triển khai đồng bộ.
“Chúng tôi không chỉ đặt mục tiêu giữ rừng, mà còn phải làm sao để người dân sống được từ rừng”, ông Nguyễn Văn Sơn khẳng định. “Khi rừng mang lại giá trị kinh tế, người dân sẽ tự giác bảo vệ – đó mới là giải pháp bền vững”.
Giữa những đổi thay của vùng đất trung du, màu xanh của rừng Yên Lập vẫn đang được giữ gìn từng ngày. Đó không chỉ là kết quả của những nỗ lực quản lý, mà còn là minh chứng cho sự đồng lòng của cả cộng đồng – những con người đang lặng lẽ giữ lấy “lá phổi xanh” cho hôm nay và mai sau.
Năm 2026, Hạt Kiểm lâm Yên Lập xác định tập trung phổ biến, tuyên truyền công tác quản lý, bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng trong mùa hanh khô; kịp thời cảnh báo nguy cơ cháy rừng; phối hợp các phòng, đơn vị liên quan của xã tiếp tục tuyên truyền, vận động nhân dân không săn bắt, bẫy, mua bán, tiêu thụ chim hoang dã, chim di cư, động vật rừng trái pháp luật.
Dưới đây là một số hình ảnh về công tác tuần tra, bảo vệ rừng của Hạt Kiểm lâm Yên Lập:
Bài 42: Thái Nguyên - Giữ xanh đại ngàn Võ Nhai, dấu ấn của Hạt Kiểm lâm số 15
>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Bài 40: Cao Bằng – Nỗ lực bền bỉ giữ màu xanh Nguyên Bình
- Bài 39: Phú Thọ - Giữ vững an ninh rừng, tạo nền tảng phát triển lâm nghiệp bền vững ở Lạc Sơn
- Bài 37: Phú Thọ - Giữ “lá phổi xanh” giữa áp lực kép, câu chuyện từ Hạt Kiểm lâm Hòa Bình
- Bài 35: Phú Thọ - Những nỗ lực bền bỉ trong bảo vệ và phát triển rừng ở Lương Sơn
- Bài 33: Phú Thọ - Hành trình 20 năm bền bỉ của những người giữ rừng Ngọc Sơn – Ngổ Luông
- Bài 31: Phú Thọ - Giữ màu xanh trên đất Lạc Thuỷ
- Bài 28: Bảo vệ màu xanh rừng đặc dụng Thượng Tiến
-Bài 23: Kiểm lâm Yên Thủy - Phú Thọ: Nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng
- Bài 15: Giữ màu xanh đại ngàn ở Phú Thọ
- Bài 13: Kiểm lâm bám địa bàn giữ màu xanh cho Tân Lạc
- Bài 11: Khi cộng đồng trở thành “lá chắn sinh thái” ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia – Pà Cò
- Bài 5: Giữ rừng Tam Đảo - Tam Dương: Gian nan nhưng quyết tâm không lùi bước
Những cánh rừng trải dài trên địa bàn Nguyên Bình (tỉnh Cao Bằng) không chỉ là “lá phổi xanh” của địa phương mà còn là sinh kế, là tương lai của hàng nghìn hộ dân. Năm 2025, giữa nhiều áp lực từ phát triển kinh tế và biến đổi khí hậu, lực lượng kiểm lâm nơi đây vẫn kiên trì bám rừng, giữ rừng bằng những giải pháp linh hoạt, đồng bộ và sát thực tiễn.
UBND tỉnh Đồng Nai vừa phê duyệt điều chỉnh, bổ sung đề án phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng, giải trí tại Khu Bảo tồn thiên nhiên - văn hóa Đồng Nai giai đoạn 2021–2030, với mục tiêu đưa khu vực này trở thành trung tâm du lịch sinh thái cấp vùng, gắn với bảo tồn tài nguyên rừng và phát huy giá trị văn hóa – lịch sử đặc thù.
Năm 2025, trong bối cảnh địa bàn rộng, lực lượng mỏng và nhiều biến động sau sắp xếp hành chính, Hạt Kiểm lâm Lạc Sơn vẫn giữ vững an ninh rừng, không để xảy ra điểm nóng, không cháy rừng lớn, từng bước nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Những kết quả này cho thấy rõ sự chủ động trong điều hành, tinh thần bám cơ sở và sự chuyển biến tích cực trong nhận thức của người dân.
Nhằm triển khai sâu rộng Ngày Quốc tế Đa dạng sinh học (22/5) năm 2026, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa ban hành Công văn số 4167/BNNMT-BTTN ngày 28/4/2026 hướng dẫn các Bộ, các cơ quan ngang Bộ, các tổ chức chính trị - xã hội ở trung ương; các địa phương tổ chức các hoạt động hưởng ứng với chủ đề “Hành động của địa phương cho hiệu quả toàn cầu” (Acting locally for global impact), qua đó thúc đẩy chuyển hóa các cam kết bảo tồn thành hành động thực tiễn từ cơ sở.
Ẩn mình giữa những dãy núi cao của tỉnh Cao Bằng, Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén (Vườn) từ lâu được xem là một trong những vùng lõi đa dạng sinh học quý giá của miền Bắc. Những cánh rừng nguyên sinh, những loài động thực vật quý hiếm và hệ sinh thái đặc trưng tạo nên giá trị đặc biệt cho khu vực này.
