Những năm gần đây, Tây Ninh đang nổi lên là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong việc thúc đẩy chăn nuôi ứng dụng công nghệ cao. Với lợi thế về vị trí địa lý, quỹ đất và sự năng động trong thu hút đầu tư, Tây Ninh đang từng bước hình thành ngành chăn nuôi hiện đại, quy mô lớn, góp phần nâng cao giá trị gia tăng và sức cạnh tranh cho nông sản địa phương.
Tây Ninh sở hữu diện tích tự nhiên hơn 8.500 km², dân số trên 3,2 triệu người, có vị trí chiến lược khi tiếp giáp với Campuchia và sát Thành phố Hồ Chí Minh – trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước. Với vai trò là cửa ngõ kết nối vùng Đông Nam Bộ với Đồng bằng sông Cửu Long, là địa phương có điều kiện thuận lợi để phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn, gắn với chế biến và tiêu thụ. Vị trí này mang lại lợi thế đặc biệt trong phát triển nông nghiệp hàng hóa, nhất là khả năng liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ.
Đặc biệt, Tây Ninh có quỹ đất nông nghiệp rộng lớn, lên tới gần 683.000 ha, cùng với vùng nguyên liệu thức ăn chăn nuôi dồi dào, đây là nền tảng quan trọng để phát triển chăn nuôi theo hướng công nghiệp, tập trung và ứng dụng công nghệ cao.
Bà Đinh Thị Phương Khanh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh cho biết, địa phương có diện tích đất nông nghiệp lớn, điều kiện tự nhiên thuận lợi để phát triển chăn nuôi tập trung, đặc biệt là các mô hình trang trại quy mô công nghiệp. Cùng với đó, hệ thống giao thông ngày càng hoàn thiện, và sự phát triển của hạ tầng logistics đã tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển nguyên liệu đầu vào cũng như tiêu thụ sản phẩm chăn nuôi. Ngoài ra, định hướng phát triển không gian kinh tế - xã hội của địa phương đã xác định rõ các vùng trọng điểm, trong đó có vùng nông nghiệp công nghệ cao và kinh tế biên mậu.
Bên cạnh đó, Tây Ninh còn là địa phương có chính sách cởi mở trong thu hút đầu tư, nhất là trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao. Các chính sách ưu đãi, cải cách thủ tục hành chính và sự đồng hành của chính quyền đã tạo niềm tin cho doanh nghiệp, thúc đẩy dòng vốn đầu tư vào công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ…trong đó có lĩnh vực chăn nuôi. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang mô hình chăn nuôi tập trung, theo hướng hiện đại ứng dụng khoa học công nghệ.
Theo bà Đinh Thị Phương Khanh, trong giai đoạn 2021–2025, ngành chăn nuôi của Tây Ninh đã có sự chuyển dịch rõ nét. Về quy mô sản xuất, năm 2025, đàn trâu tỉnh đạt 13.218 con, đàn bò 201.337 con, đàn heo 867.275 con, đàn gia cầm 24,466 triệu con; tổng sản lượng thịt hơi xuất chuồng đạt 285.584 tấn, sản lượng trứng đạt 1.693.511.190 quả, sản lượng sữa tươi đạt 70.637,30 tấn. Toàn tỉnh hiện có có khoảng 1.194 cơ sở chăn nuôi quy mô trang trại trong đó có 163 dự án trang trại chăn nuôi trong đó 102 dự án đang hoạt động; mật độ chăn nuôi khoảng 1,3 đơn vị vật nuôi/ha, chưa vượt ngưỡng quy định. Toàn tỉnh hiện có gần 1.200 cơ sở chăn nuôi quy mô trang trại, trong đó nhiều dự án được đầu tư bài bản, ứng dụng công nghệ hiện đại, 61 cơ sở được cấp Giấy chứng nhận VietGAHP, 90 cơ sở được cấp Giấy chứng nhận cơ sở an toàn dịch bệnh, 124 cơ sở được cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện chăn nuôi và 24 cơ sở được chứng nhận công bố hợp quy đối với nước thải chăn nuôi...
Hiện nay, tỷ trọng chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ giảm dần, trong khi chăn nuôi trang trại, quy mô công nghiệp tăng nhanh và trở thành động lực chính của tăng trưởng. Năm 2025, chăn nuôi nông hộ của Tây Ninh chỉ còn khoảng 30–40% tổng đàn, phần còn lại là các trang trại tập trung và doanh nghiệp quy mô lớn. Tổng đàn vật nuôi của tỉnh đạt mức cao với hàng trăm nghìn con gia súc và hàng chục triệu con gia cầm, sản lượng thịt, trứng và sữa đều tăng trưởng ổn định.
Sự phát triển này không chỉ nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm mà còn góp phần kiểm soát dịch bệnh, giảm thiểu tác động môi trường, đây vốn là “điểm nghẽn” của chăn nuôi truyền thống.
Bà Khanh cho biết, một trong những điểm sáng của chăn nuôi công nghệ cao tại Tây Ninh thời gian qua là sự tham gia mạnh mẽ của các doanh nghiệp lớn. Nhiều tập đoàn trong và ngoài nước đã đầu tư vào tỉnh, hình thành các chuỗi liên kết khép kín từ sản xuất đến tiêu thụ. Tiêu biểu như Công ty Cổ phần CP Việt Nam, CJ Vina Agri, BAF Việt Nam, Vinamilk hay De Heus… đã và đang triển khai nhiều dự án quy mô lớn tại địa phương. Đặc biệt, Công ty BAF Việt Nam với hàng loạt trang trại heo quy mô lớn, áp dụng công nghệ chăn nuôi hiện đại, thậm chí phát triển mô hình trang trại cao tầng, đây là một xu hướng mới trong ngành chăn nuôi. Các dự án này không chỉ nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn góp phần sử dụng hiệu quả quỹ đất.
Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp khác cũng đầu tư vào lĩnh vực chăn nuôi gia cầm, bò sữa, tạo nên hệ sinh thái chăn nuôi đa dạng và phát triển theo chuỗi giá trị. Hiện nay, các trang trại chăn nuôi tại Tây Ninh hiện nay phần lớn được đầu tư theo mô hình khép kín, ứng dụng công nghệ cao trong hầu hết các khâu. Hệ thống chuồng trại lạnh, tự động hóa cho ăn, uống, kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm và thông gió giúp vật nuôi phát triển ổn định, giảm rủi ro dịch bệnh.
Đặc biệt, nhiều trang trại đã áp dụng công nghệ xử lý chất thải hiện đại như đệm lót sinh học, chuồng sàn, hệ thống biogas… góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường và hướng tới mô hình chăn nuôi tuần hoàn.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất, khoa học công nghệ và chuyển đổi số đang được các doanh nghiệp, người dân Tây Ninh ứng dụng trong quản lý, truy xuất nguồn gốc, dự báo thị trường và kết nối tiêu thụ sản phẩm… giúp ngành chăn nuôi địa phương nâng cao tính minh bạch và khả năng cạnh tranh.
Dù đạt được nhiều kết quả tích cực, theo bà Khanh, lĩnh vực chăn nuôi tại Tây Ninh vẫn đối mặt với không ít khó khăn. Trước hết là chi phí đầu tư ban đầu lớn, khiến nhiều hộ chăn nuôi quy mô nhỏ khó tiếp cận. Việc liên kết theo chuỗi giá trị tuy đã hình thành nhưng chưa thật sự chặt chẽ. Khâu giết mổ, chế biến và bảo quản lạnh còn hạn chế, khiến sản phẩm chăn nuôi chủ yếu tiêu thụ dưới dạng tươi sống, giá trị gia tăng chưa cao. Ngoài ra, nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực chăn nuôi công nghệ cao còn thiếu; hạ tầng logistics và chuỗi cung ứng lạnh chưa đồng bộ cũng là những rào cản lớn đối với sự phát triển của ngành. Bên cạnh đó, phần lớn công nghệ hiện đại vẫn phải nhập khẩu, kéo theo chi phí vận hành và bảo trì cao, đồng thời phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài...
Trước những cơ hội và thách thức đan xen, bà Khanh cho biết, Tây Ninh đã xác định rõ định hướng phát triển chăn nuôi công nghệ cao trong thời gian tới. Theo đó, địa phương sẽ tập trung phát triển chăn nuôi theo chuỗi giá trị khép kín, từ giống, thức ăn, chăn nuôi, thú y đến chế biến và tiêu thụ. Khuyến khích công nghệ chăn nuôi tiên tiến như áp dụng công nghệ chuồng trại thông minh, công nghệ sinh học trong xử lý chất thải, giảm ô nhiễm môi trường. Áp dụng tự động hóa và số hóa trong quản lý vật nuôi, truy xuất nguồn gốc, giám sát dịch bệnh… Những ứng dụng này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất mà còn giảm chi phí, tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
Đặc biệt, để thúc đẩy ngành chăn nuôi phát triển theo hướng hiện đại, xanh hóa, doanh nghiệp sẽ đóng vai trò dẫn dắt, trong khi người chăn nuôi và hợp tác xã là chủ thể trực tiếp sản xuất. Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xem là nền tảng then chốt. Theo bà Khanh, mục tiêu đến năm 2030 của địa phương là khoảng 70% trang trại chăn nuôi tập trung sẽ ứng dụng công nghệ hiện đại, đồng thời xây dựng hàng trăm cơ sở an toàn dịch bệnh, hướng tới xuất khẩu.
Cùng với đó, Tây Ninh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và người dân tiếp cận nguồn vốn, đất đai và công nghệ. Công tác phòng, chống dịch bệnh cũng được tăng cường, đảm bảo an toàn sinh học cho toàn ngành.
Có thể thấy, phát triển chăn nuôi công nghệ cao không chỉ là xu hướng mà còn là yêu cầu tất yếu đối với Tây Ninh trong quá trình tái cơ cấu ngành nông nghiệp. Với những lợi thế sẵn có cùng định hướng đúng đắn, địa phương đang từng bước xây dựng một nền chăn nuôi hiện đại, bền vững và có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường.
Trong tương lai, khi các chuỗi liên kết được hoàn thiện, công nghệ được ứng dụng rộng rãi và thị trường được mở rộng, chăn nuôi công nghệ cao sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nông nghiệp của Tây Ninh, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và phát triển nông thôn bền vững.