Chuyến thăm và làm việc của đoàn công tác Zambia tại Việt Nam đã mở ra nhiều cơ hội thúc đẩy hợp tác nông nghiệp song phương. Hai bên đánh giá cao tiềm năng hợp tác trong các lĩnh vực từ chính sách, kỹ thuật đến đầu tư, đồng thời thống nhất thúc đẩy sớm ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MoU) nhằm tạo nền tảng triển khai các chương trình hợp tác cụ thể trong thời gian tới.
Ngày 13/3, Thứ trưởng Hoàng Trung tiếp xã giao đoàn công tác của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp, Bộ trưởng Bộ Tài chính - Kế hoạch quốc gia Zambia sau khi đoàn đã thăm quan học tập tại thành phố Cần Thơ và Đắk Lắk.
Zambia đánh giá cao kinh nghiệm phát triển nông nghiệp của Việt Nam
Phát biểu tại buổi làm việc với lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Reuben Phiri Mtolo, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp Zambia bày tỏ cảm ơn phía Việt Nam đã thu xếp chương trình làm việc chu đáo, tạo điều kiện để đoàn công tác có cơ hội tìm hiểu toàn diện về hệ thống phát triển nông nghiệp của Việt Nam.
Theo Bộ trưởng Reuben Phiri Mtolo, trong khuôn khổ chuyến thăm, đoàn công tác Zambia đã có cơ hội tiếp cận thực tế chuỗi hoạt động khép kín của ngành nông nghiệp Việt Nam, từ nghiên cứu, sản xuất đến chế biến và tiêu thụ. Đoàn đã trực tiếp gặp gỡ nông dân, các hợp tác xã, trao đổi với doanh nghiệp chế biến tư nhân tham gia bao tiêu nông sản, đồng thời tham quan các viện nghiên cứu và làm việc với các nhà khoa học trẻ.
Đặc biệt, đoàn đã khảo sát thực tế tại các vùng sản xuất nông nghiệp ở Cần Thơ và Đắk Lắk, nơi phát triển các sản phẩm chủ lực như lúa gạo, cà phê, hồ tiêu và sầu riêng. Những trải nghiệm thực tế này giúp đoàn công tác có cái nhìn rõ hơn về quá trình cải cách nông nghiệp cũng như các yếu tố tạo nên thành công của nông nghiệp Việt Nam.
“Từ những gì đã trực tiếp quan sát và trao đổi, chúng tôi hiểu rõ hơn vì sao Việt Nam đạt được những thành tựu nổi bật trong phát triển nông nghiệp. Chuyến công tác giúp chúng tôi kiểm chứng và làm rõ hơn những thông tin từng nghe về quá trình cải cách nông nghiệp của Việt Nam”, Bộ trưởng Reuben Phiri Mtolo cho biết.
Theo Bộ trưởng, nhiều cải cách mà Việt Nam triển khai trong lĩnh vực nông nghiệp mang tính thực tiễn, phù hợp với điều kiện sản xuất và có khả năng áp dụng, là kinh nghiệm quan trọng để Zambia nghiên cứu trong quá trình cải cách nông nghiệp, dù hai quốc gia có nền tảng lịch sử và bối cảnh phát triển khác nhau.
Trên cơ sở đó, Bộ trưởng Reuben Phiri Mtolo đề xuất hai bên sớm xây dựng và ký kết Bản ghi nhớ hợp tác (MoU) nhằm tạo nền tảng cho các hoạt động hợp tác nông nghiệp trong thời gian tới. Theo ông, MoU có thể tập trung vào một số nội dung như trao đổi chuyên gia, chia sẻ kinh nghiệm và chuyên môn, cải cách chính sách, thúc đẩy hợp tác với khu vực tư nhân, nghiên cứu và thiết kế các mô hình phát triển nông nghiệp.
Bộ trưởng Nông nghiệp Zambia cũng bày tỏ mong muốn Việt Nam cử đoàn chuyên gia sang Zambia để tiếp tục trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ xây dựng chính sách và trình bày với Chính phủ Zambia về các mô hình phát triển nông nghiệp của Việt Nam.
Về xúc tiến đầu tư giữa 2 nước, ông Situmbeko Musokotwane, Bộ trưởng Bộ Tài chính và Kế hoạch quốc gia Zambia cho rằng, bên cạnh hợp tác về chính sách và kỹ thuật nông nghiệp, hai nước cần chú trọng hơn tới xúc tiến đầu tư, đặc biệt là tạo điều kiện để doanh nghiệp của hai quốc gia có thể đầu tư và hợp tác sản xuất tại thị trường của nhau.
Ông cho rằng việc thúc đẩy đầu tư song phương không chỉ mở ra cơ hội phát triển cho doanh nghiệp mà còn giúp người nông dân trực tiếp nhìn thấy hiệu quả của các mô hình sản xuất, từ đó tạo động lực phát triển nông nghiệp bền vững.
Bộ trưởng Situmbeko Musokotwane cũng bày tỏ mong muốn trong thời gian tới có thêm các đoàn công tác của Việt Nam, đặc biệt là sự tham gia của các nhà đầu tư và doanh nghiệp, sang khảo sát và tìm hiểu cơ hội tại Zambia. Theo ông, Chính phủ Zambia sẵn sàng tiếp đón và tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư Việt Nam triển khai các dự án hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp và các ngành liên quan.
Nhiều dư địa thúc đẩy hợp tác nông nghiệp Việt Nam - Zambia
Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung đánh giá cao những cảm nhận tích cực của đoàn Zambia sau chuyến khảo sát thực tế tại Việt Nam, đồng thời cho rằng qua trao đổi, hai bên đã bước đầu xác định được nhiều lĩnh vực có thể thúc đẩy hợp tác.
Theo Thứ trưởng Hoàng Trung, các lĩnh vực hợp tác tiềm năng bao gồm hỗ trợ xây dựng thể chế, chính sách nông nghiệp; hợp tác kỹ thuật trong lĩnh vực trồng trọt; trao đổi chuyên gia; xây dựng các mô hình đào tạo nhằm phát triển nguồn nhân lực; cũng như hợp tác trong các mô hình kinh tế tư nhân và hợp tác xã.
Thứ trưởng cho biết Việt Nam cũng sẵn sàng hỗ trợ Zambia trong các lĩnh vực như chuyển giao kỹ thuật canh tác lúa và cây lương thực, phát triển chuỗi giá trị nông sản, ứng dụng công nghệ sau thu hoạch và chia sẻ các mô hình nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu.
Bên cạnh đó, Việt Nam khuyến khích doanh nghiệp hai nước tăng cường hợp tác đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp. Với tiềm năng không gian nông nghiệp rộng lớn của Zambia và thế mạnh của Việt Nam về giống, công nghệ và kinh nghiệm sản xuất, hai bên có nhiều cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực như trồng trọt, chăn nuôi và chế biến nông sản.
Về hợp tác trong đào tạo, Thứ trưởng khẳng định Việt Nam sẵn sàng hợp tác, hỗ trợ sinh viên, thực tập sinh của Zambia sang học tập tại các viện, trường về nông nghiệp tại Việt Nam, đây cũng là cơ hội để sinh viên và thực tập sinh hai nước cùng học tập chia sẻ kiến thức về phát triển nông nghiệp giữa hai quốc gia.
Thứ trưởng Hoàng Trung cũng nhấn mạnh việc sớm hoàn thiện và ký kết MoU giữa hai Bộ để làm cơ sở triển khai các chương trình hợp tác cụ thể. Theo đề xuất, MoU có thể được ký giữa hai Bộ hoặc xem xét mở rộng theo hình thức hợp tác ba bên với Ngân hàng Thế giới (WB) nhằm huy động thêm nguồn lực hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các chương trình hợp tác.
Theo Thứ trưởng, hai bên từng xây dựng dự thảo MoU cách đây khoảng hai năm, vì vậy trên cơ sở chuyến công tác lần này, nội dung văn kiện sẽ được rà soát, cập nhật để phù hợp với định hướng hợp tác mới. Việc hoàn thiện MoU cần được thúc đẩy sớm, trước khi đoàn công tác Việt Nam sang Zambia trong thời gian tới.
Liên quan đến đề xuất của phía Zambia về việc cử đoàn chuyên gia Việt Nam sang hỗ trợ định hướng chính sách nông nghiệp, Thứ trưởng Hoàng Trung cho rằng đây là hoạt động có ý nghĩa quan trọng, góp phần nâng tầm những nội dung hợp tác hai bên đã trao đổi lên mức cao hơn. Thứ trưởng khẳng định phía Việt Nam sẽ bảo đảm bố trí đoàn công tác sang Zambia, qua đó hỗ trợ trao đổi kinh nghiệm và định hướng các chính sách hợp tác nông nghiệp trong thời gian tới.
Khẳng định Việt Nam luôn coi trọng quan hệ hợp tác với các quốc gia châu Phi, đặc biệt là Zambia, Thứ trưởng Hoàng Trung cho rằng với định hướng phát triển nông nghiệp lấy người dân làm trung tâm và chú trọng hợp tác Nam - Nam, quan hệ hợp tác nông nghiệp giữa hai nước có nhiều tiềm năng phát triển trong thời gian tới.