Hai tuyến metro kết nối khu vực Bình Dương cũ với trung tâm TP. Hồ Chí Minh đang được lấy ý kiến người dân về hướng tuyến, vị trí nhà ga. Khi hoàn thành, hai tuyến đường sắt đô thị được kỳ vọng không chỉ giảm áp lực giao thông, góp phần cải thiện môi trường đô thị mà còn mở rộng không gian phát triển, thu hút đầu tư và tạo thêm động lực cho nhiều lĩnh vực kinh tế của khu vực phía Bắc TP. Hồ Chí Minh.
Những ngày cuối tháng 8/2026, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP. Hồ Chí Minh phối hợp các địa phương tổ chức tham vấn cộng đồng về phương án hướng tuyến, vị trí nhà ga của hai dự án metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên và Thủ Dầu Một - TP Hồ Chí Minh.
Ngày 28/8, tại phường Phú Lợi, khoảng 500 người dân được phát phiếu khảo sát để đóng góp ý kiến về vị trí, hướng tuyến và khả năng kết nối giao thông của hai dự án. Trước đó, hoạt động tham vấn cũng được tổ chức tại một số địa bàn có tuyến đi qua như phường An Phú. Những vấn đề người dân quan tâm tập trung vào phạm vi thu hồi đất, bồi thường, tái định cư, hướng tuyến, vị trí nhà ga cũng như giải pháp hạn chế tiếng ồn khi metro đi qua khu dân cư, trường học.
Tuyến thứ nhất là metro Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên. Theo phương án đang được lấy ý kiến, tuyến dài khoảng 30,66-31,6 km, bố trí 19 nhà ga trên cao, một depot tại khu vực Phú Chánh và bãi đỗ tại phường Đông Hòa. Dự án có tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 55.000 tỉ đồng.
Điểm đầu tuyến tại khu vực trung tâm Thành phố mới Bình Dương, thuộc phường Bình Dương. Từ đây, tuyến đi qua khu vực đường Hùng Vương, kết nối với trục Mỹ Phước - Tân Vạn, sau đó hướng về Thuận Giao, An Phú, Tân Đông Hiệp, Dĩ An và kết thúc tại khu vực Suối Tiên, phường Đông Hòa, kết nối với tuyến metro số 1 Bến Thành - Suối Tiên đang khai thác. Theo phương án cập nhật, tuyến đi qua 7 phường gồm Bình Dương, Phú Lợi, Thuận Giao, An Phú, Tân Đông Hiệp, Dĩ An và Đông Hòa.
Như vậy, khi tuyến này đi vào hoạt động, từ khu vực Thành phố mới Bình Dương, người dân có thể sử dụng đường sắt đô thị đến Suối Tiên rồi tiếp tục kết nối với metro số 1 để đi vào khu vực trung tâm TP. HCM.
Tuyến thứ hai là metro Thủ Dầu Một - TP Hồ Chí Minh, có quy mô lớn hơn và đặc biệt đáng chú ý bởi phương án mới đã kéo dài tuyến vào sâu khu vực trung tâm thành phố.
Theo nghiên cứu hiện nay, tuyến dài khoảng 35,1 km, điểm đầu tại ga S5 của tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên, gần Trung tâm thể thao Phú Mỹ, phường Bình Dương. Từ đây tuyến đi theo khu vực đường Phạm Ngọc Thạch, Quốc lộ 13 qua Thủ Dầu Một, Thuận An, Thuận Giao, Lái Thiêu rồi tiếp tục về khu vực phía Đông Bắc trung tâm TP. Hồ Chí Minh.
Từ khu vực gần cầu Ông Bố, phương án nghiên cứu điều chỉnh tuyến qua khu vực Ngô Chí Quốc - Gò Dưa, depot Hiệp Bình, Kha Vạn Cân và Bình Triệu trước khi đi vào khu vực trung tâm. Điểm cuối là ga C23 tại Tao Đàn, phường Bến Thành, kết nối với tuyến metro số 2 Bến Thành - Tham Lương. Toàn tuyến dự kiến bố trí 24 ga, gồm 11 ga trên cao và 13 ga ngầm.
Với phương án này, đường sắt đô thị từ Bình Dương cũ không chỉ dừng ở vùng giáp ranh mà được kết nối trực tiếp tới lõi trung tâm TP. Hồ Chí Minh.
Hai tuyến đều đang nằm trong nhóm dự án đường sắt đô thị được TP. Hồ Chí Minh ưu tiên đầu tư. Thành phố đặt mục tiêu đẩy nhanh thủ tục để khởi công trong quý IV/2026 và hoàn thành vào năm 2030. Riêng tuyến Thành phố mới Bình Dương - Suối Tiên đã được khoan khảo sát địa chất tại nhiều vị trí từ đầu tháng 8/2026.
Khu vực Bình Dương cũ có tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa cao, tập trung nhiều khu công nghiệp và lượng lớn người lao động. Những trục đường như Quốc lộ 13, Mỹ Phước - Tân Vạn, ĐT743 và các tuyến kết nối Dĩ An - Thuận An với khu vực trung tâm thường xuyên phải đảm nhận đồng thời nhu cầu đi lại của người dân và vận chuyển hàng hóa.
Việc hình thành hai tuyến metro sẽ bổ sung một phương thức vận tải hành khách công cộng có năng lực lớn, tạo điều kiện chuyển một phần nhu cầu đi lại từ phương tiện cá nhân sang đường sắt đô thị.
Riêng tuyến Thủ Dầu Một - TP. Hồ Chí Minh được xác định nhằm đáp ứng nhu cầu đi lại ngày càng lớn trên hành lang Quốc lộ 13, qua đó giảm áp lực lên một trong những trục giao thông quan trọng nhất kết nối Bình Dương cũ với trung tâm thành phố. MAUR cũng đánh giá dự án sẽ góp phần nâng tỷ lệ vận tải hành khách công cộng và cải thiện chất lượng môi trường đô thị.
Ý nghĩa môi trường của hai dự án vì vậy không chỉ nằm ở phương tiện sử dụng điện. Khi mạng lưới vận tải công cộng đủ thuận tiện để người dân giảm sử dụng xe máy, ôtô cá nhân cho những hành trình dài, lượng phương tiện lưu thông trên đường có điều kiện giảm xuống, qua đó giảm ùn tắc, khí thải, tiếng ồn và áp lực lên hạ tầng đường bộ.
Trong một đô thị công nghiệp đông dân như khu vực Bình Dương cũ, đây có thể trở thành một trong những giải pháp quan trọng để hướng tới mô hình giao thông phát thải thấp và phát triển đô thị bền vững hơn.
Một giá trị khác của hai dự án nằm ở khả năng tái cấu trúc không gian đô thị.
Dọc các nhà ga, TP. Hồ Chí Minh định hướng phát triển theo mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng - TOD, trong đó thương mại, dịch vụ, văn phòng, nhà ở, giáo dục, y tế và không gian công cộng được tổ chức tập trung quanh đầu mối giao thông. Theo Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP. Hồ Chí Minh, các khu vực TOD được kỳ vọng thu hút nguồn lực đầu tư, tạo thêm việc làm và mở rộng cơ hội kinh doanh.
Đối với Bình Dương cũ, tác động này càng đáng chú ý khi các tuyến metro đi xuyên qua chuỗi đô thị Thành phố mới Bình Dương - Thủ Dầu Một - Thuận An - Dĩ An, nơi tập trung dân cư, khu công nghiệp, trung tâm thương mại, giáo dục và dịch vụ.
Nếu trước đây khoảng cách giữa nơi ở tại Bình Dương và nơi làm việc tại khu vực trung tâm TP. Hồ Chí Minh được tính chủ yếu bằng thời gian di chuyển trên đường bộ, thì mạng lưới metro trong tương lai có thể làm thay đổi đáng kể cách người dân lựa chọn nơi ở, nơi làm việc và đầu tư.
Khả năng tiếp cận thuận lợi cũng có thể tạo sức hút mới đối với các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghệ, thương mại, tài chính, logistics, giáo dục và dịch vụ chất lượng cao, bổ sung cho thế mạnh công nghiệp vốn có của Bình Dương cũ.
Tác động của hệ thống metro cũng có thể lan rộng hơn phạm vi các phường mà đường sắt trực tiếp đi qua.
Phía Bắc khu vực Bình Dương cũ vẫn còn quỹ đất nông nghiệp khá lớn. Quy hoạch tỉnh Bình Dương thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định phát triển các khu, vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại những địa bàn như Bàu Bàng, Phú Giáo, Bắc Tân Uyên và Dầu Tiếng.
Trước đó, Bình Dương đã quy hoạch, triển khai 4 khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao với tổng diện tích gần 980 ha tại An Thái, Hiếu Liêm, Tân Hiệp - Phước Sang và Vĩnh Tân. Một số mô hình đã hình thành sản xuất quy mô lớn như trồng trọt công nghệ cao, chăn nuôi gà công nghiệp, sản xuất trứng và các mô hình nông nghiệp kiểm soát bằng công nghệ.
Metro không trực tiếp vận chuyển nông sản từ những vùng này. Tuy nhiên, khi được kết nối với mạng lưới đường bộ, cao tốc và các trục giao thông của khu vực, hệ thống đường sắt đô thị có thể tạo tác động gián tiếp đáng kể.
Một mặt, việc chuyển một phần lượng hành khách sang vận tải công cộng giúp giảm áp lực lên đường bộ, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho dòng vận tải hàng hóa. Mặt khác, khoảng cách tiếp cận giữa vùng sản xuất phía Bắc với khu vực đô thị, các trung tâm nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp công nghệ, dịch vụ tài chính và thị trường tiêu thụ lớn của TP. Hồ Chí Minh được rút ngắn về mặt thời gian và khả năng kết nối.
Đây là yếu tố quan trọng để nông nghiệp tại những khu vực còn quỹ đất rộng chuyển dần từ mô hình sản xuất đơn thuần sang chuỗi giá trị có hàm lượng công nghệ cao hơn, gắn với chế biến, thương mại, logistics, nghiên cứu giống, tự động hóa và du lịch nông nghiệp.
Hai tuyến metro vì thế không chỉ giải một bài toán đi lại. Nếu được triển khai đồng bộ với hệ thống đường bộ, xe buýt kết nối và quy hoạch TOD, hơn 65 km đường sắt đô thị này có thể trở thành một trong những trục hạ tầng quan trọng giúp kết nối chặt chẽ hơn khu vực Bình Dương cũ với lõi đô thị TP. Hồ Chí Minh; đồng thời tạo thêm dư địa để phân bố lại dân cư, đầu tư và hoạt động kinh tế theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.