Những ngày cuối năm, khi sương mù còn bảng lảng trên những triền đồi ở huyện Chiêm Hóa cũ (tỉnh Tuyên Quang), các cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực IV – Tuyên Quang (Hạt) đã bắt đầu một ngày làm việc từ rất sớm. Từ trụ sở, những chuyến xe máy lại tỏa đi các xã Chiêm Hóa, Tân Mỹ, Hòa An, Kiên Đài, Yên Lập, Kim Bình, Tri Phú để tuần tra, kiểm tra hiện trạng rừng.
LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.
Phía sau sự bình yên của những cánh rừng xanh thẳm là sự bền bỉ của tập thể 23 cán bộ, công chức Hạt Kiểm lâm khu vực IV – Tuyên Quang, đơn vị trực thuộc Chi cục Kiểm lâm tỉnh Tuyên Quang. Năm 2025, giữa những thay đổi lớn về tổ chức và địa bàn, họ vẫn giữ vững kỷ cương, giảm sâu vi phạm lâm luật và tạo nền tảng cho phát triển rừng bền vững.
Ổn định tổ chức giữa những biến động
Năm 2025 được xem là năm nhiều thách thức khi đơn vị hai lần sắp xếp tổ chức, thay đổi địa bàn quản lý, tiếp nhận thêm nhiệm vụ trồng rừng thay thế sau khi Ban Quản lý bảo vệ và phát triển rừng huyện giải thể. Khối lượng công việc tăng lên, yêu cầu chuyên môn cao hơn, trong khi nhân sự không tăng.
Ông Nông Giang Nam, Phó Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực IV – Tuyên Quang chia sẻ: “Khó khăn lớn nhất là phải nhanh chóng ổn định tổ chức, phân công lại nhiệm vụ mà vẫn đảm bảo công việc không bị gián đoạn. Rừng không thể chờ mình sắp xếp xong bộ máy mới đi bảo vệ”.
Hiện Hạt quản lý rừng trên địa bàn 7 xã với 18 kiểm lâm phụ trách. Mỗi cán bộ không chỉ làm nhiệm vụ tuần tra, kiểm tra rừng mà còn trực tiếp tham mưu cho chính quyền xã về công tác phát triển lâm nghiệp, phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) và quản lý lâm sản.
Trong năm 2025, Hạt đã duy trì nghiêm kỷ luật hành chính, thực hiện công khai tài chính, đảm bảo đầy đủ chế độ chính sách cho cán bộ. 100% công chức ký cam kết chấp hành kỷ cương, không vi phạm pháp luật. Sự ổn định nội bộ trở thành nền tảng quan trọng để đơn vị hoàn thành nhiệm vụ.
Lấy tuyên truyền làm “gốc” để giảm vi phạm
Nếu như trước đây, công tác bảo vệ rừng chủ yếu dựa vào kiểm tra, xử lý vi phạm, thì nay Hạt Kiểm lâm khu vực IV – Tuyên Quang xác định tuyên truyền là giải pháp lâu dài và bền vững.
Năm 2025, Hạt đã tổ chức 141 cuộc tuyên truyền với hơn 9.000 lượt người tham gia; 8.864 hộ gia đình ký cam kết bảo vệ rừng; 608 học sinh ký cam kết với nhà trường. Nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Lâm nghiệp, quy định PCCCR, quản lý lâm sản và bảo vệ động vật hoang dã, được lồng nghép vào các buổi sinh hoạt thôn nhằm nâng cao hiệu quả tiếp nhận từ cộng đồng.
“Khi người dân hiểu rõ lợi ích của rừng gắn với đời sống của họ, họ sẽ tự giác bảo vệ rừng. Tuyên truyền không phải làm cho đủ số buổi, mà phải làm cho người dân thay đổi nhận thức”, ông Nông Giang Nam nhấn mạnh.
Hiệu quả của công tác tuyên truyền được thể hiện rõ qua những con số: năm 2025 chỉ còn 13 vụ vi phạm lâm nghiệp, giảm 19 vụ so với năm trước. Không có điểm nóng về phá rừng hay khai thác trái phép. Tổng số tiền xử phạt, nộp ngân sách hơn 79 triệu đồng.
Song song với đó, 619 hồ sơ xác nhận bảng kê lâm sản được giải quyết đúng hạn, 100% thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến. Dù hạ tầng mạng còn hạn chế, đơn vị vẫn nỗ lực đảm bảo không để chậm trễ.
Giữ rừng và phát triển rừng bền vững
Khu vực Chiêm Hóa bước vào mùa khô với nguy cơ cháy rừng cao. Trong năm 2025, trên địa bàn xảy ra 7 vụ cháy với diện tích thiệt hại 4,78 ha, trong đó có 1,42 ha rừng tự nhiên. “Cháy rừng tự nhiên là điều chúng tôi trăn trở nhất. Mỗi héc-ta rừng tự nhiên mất đi phải mất rất nhiều năm mới có thể phục hồi”, Phó Hạt trưởng Nông Giang Nam chia sẻ.
Ngay từ đầu mùa khô năm 2026, 7/7 xã đã kiện toàn Ban chỉ đạo PCCCR, xây dựng phương án và tổ chức trực 24/24h. Khi xảy ra cháy, lực lượng tại chỗ được huy động kịp thời, hạn chế thiệt hại lan rộng.
Không chỉ giữ rừng, Hạt còn tham mưu phát triển rừng sản xuất. Năm 2025, diện tích trồng rừng đạt 1.442,85 ha (109,43% kế hoạch); 6 ha rừng thay thế hoàn thành 100% chỉ tiêu. Sản lượng khai thác rừng trồng của hộ gia đình vượt 24,6% kế hoạch.
Đặc biệt, diện tích rừng được cấp chứng chỉ quản lý bền vững (FSC/VFCS) đạt 4.319,21 ha – mở ra cơ hội nâng cao giá trị lâm sản, hướng tới thị trường xuất khẩu.
Công tác quản lý động vật hoang dã cũng được siết chặt. Trên địa bàn có 28 cơ sở nuôi với 2.379 cá thể; không phát hiện vi phạm. Lực lượng kiểm lâm đã thu giữ 580 mét lưới và 11 bộ loa bẫy chim trái phép, góp phần bảo vệ đa dạng sinh học. “Chúng tôi xác định phát triển lâm nghiệp phải đi đôi với bảo vệ môi trường và đa dạng sinh học. Giữ rừng là nhiệm vụ lâu dài, không có điểm dừng”, ông Nông Giang Nam khẳng định.
Chiều muộn, ánh nắng cuối ngày nhuộm vàng những tán keo, tán mỡ trên sườn núi Chiêm Hóa. Giữa không gian yên bình ấy, những bước chân kiểm lâm vẫn lặng lẽ tuần tra.
Giữ rừng không phải là câu chuyện của riêng lực lượng kiểm lâm. Đó là trách nhiệm chung của cả cộng đồng. Và với quyết tâm, kỷ cương cùng cách làm bài bản, Hạt Kiểm lâm khu vực IV – Tuyên Quang đang từng ngày giữ vững màu xanh nơi thượng nguồn, góp phần phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững cho Tuyên Quang.
Bài 28: Bảo vệ màu xanh rừng đặc dụng Thượng Tiến
>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:
- Bài 25: Kiểm lâm liên phường, xã Chũ – Lục Ngạn: Giữ vững hơn 40% độ che phủ rừng
- Bài 23: Kiểm lâm Yên Thủy - Phú Thọ: Nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng
- Bài 18: Phát triển rừng để người dân “sống được nhờ rừng, làm giàu từ rừng” ở Kim Bôi
- Bài 15: Giữ màu xanh đại ngàn ở Phú Thọ
- Bài 13: Kiểm lâm bám địa bàn giữ màu xanh cho Tân Lạc
- Bài 11: Khi cộng đồng trở thành “lá chắn sinh thái” ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia – Pà Cò
- Bài 5: Giữ rừng Tam Đảo - Tam Dương: Gian nan nhưng quyết tâm không lùi bước
- Kiểm lâm Hạ Hòa: Nhiều kết quả tích cực trong quản lý và bảo vệ rừng
- Kiểm lâm Cẩm Khê gìn giữ “lá phổi xanh” của quê hương
- Kiểm lâm Yên Lập gìn giữ màu xanh đất Tổ
- Kiểm lâm Đoan Hùng chủ động triển khai công tác bảo vệ và phát triển rừng bền vững
- Kiểm lâm Phúc Yên: Nòng cốt trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại địa phương
Ngày 3/3, tại Vườn quốc gia Cát Tiên đã diễn ra lễ mít tinh hưởng ứng ngày Động, thực vật hoang dã Thế giới 2022 với chủ đề Khôi phục các loài động, thực vật hoang dã để bảo vệ hệ sinh thái. Buổi lễ mít tinh khởi đầu bằng hoạt động diễu hành với 70 xe đạp trên lộ trình 11 km đi ngang qua 3 xã vùng đệm: Phú Lập, Núi Tượng và Nam Cát Tiên.Buổi lễ mít tinh khởi đầu bằng hoạt động diễu hành với 70 xe đạp trên lộ trình 11 km đi ngang qua 3 xã vùng đệm: Phú Lập, Núi Tượng và Nam Cát Tiên.
Ngày 20/12/2013, phiên họp lần thứ 68 của Đại Hội đồng Liên hợp quốc đã thông qua tuyên bố chọn ngày 3/3 hàng năm là Ngày động vật hoang dã thế giới nhằm mục đích nâng cao nhận thức công chúng về thế giới động vật, thực vật hoang dã.
Khu Bảo tồn thiên nhiên (KBTTN) Hòn Bà có hệ động vật hoang dã đa dạng, phong phú. Vì vậy, ban quản lý khu bảo tồn này đang triển khai nhiều giải pháp để bảo vệ động vật hoang dã.
WWF-Việt Nam đánh giá cao các cam kết về đa dạng sinh học Việt Nam gần đây đã thể hiện trên các diễn đàn toàn cầu và sự kiên định trong nỗ lực đưa quốc gia phát triển theo hướng kinh tế tuần hoàn, trung hòa các-bon, với nền nông nghiệp sinh thái thuận hòa với thiên nhiên.
Bảo tồn, phục hồi đa dạng sinh học là một trong 3 trọng tâm của Chiến lược quốc gia về đa dạng sinh học đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 mà Thủ tướng vừa phê duyệt. Mục tiêu đến năm 2030, chúng ta phục hồi được ít nhất 20% diện tích hệ sinh thái tự nhiên bị suy thoái.
