Chống khai thác IUU ở Nghệ An được đặt trên một nền tảng quan trọng: Sự thay đổi trong nhận thức của ngư dân và cách chính quyền, lực lượng chức năng đồng hành, hướng dẫn để người dân cùng hiểu, cùng làm và cùng chịu trách nhiệm.

Nghị quyết số 20-NQ/TW mở ra bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển biển: Từ khai thác lợi thế sẵn có sang xây dựng năng lực làm giàu bền vững từ biển. Trao đổi với phóng viên, TS. Phùng Đức Tiến, nguyên Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, nuôi biển phải trở thành một động lực tăng trưởng mới, gắn với khoa học công nghệ, chuỗi giá trị, bảo vệ hệ sinh thái và sinh kế lâu dài của ngư dân.

Từ những bãi biển, làng biển và đảo giàu tiềm năng, Quảng Trị đang đứng trước yêu cầu tạo ra một cách làm mới để biển không chỉ là điểm đến mà trở thành một không gian kinh tế đa giá trị. Nghị quyết 20-NQ/TW cùng định hướng phát triển du lịch của tỉnh đặt ra bài toán chuyển từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo giá trị, gắn tăng trưởng với bảo tồn và sinh kế cộng đồng. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường phỏng vấn ông Hồ Văn Hoan, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị về con đường để du lịch biển Quảng Trị phát triển xanh, có trách nhiệm và tạo động lực dài hạn.

Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22/8/2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đã đánh dấu bước chuyển dịch chiến lược của nền kinh tế xanh. Định hướng này không chỉ đặt ra yêu cầu tái cấu trúc toàn diện ngành du lịch cả nước mà còn mở ra cơ hội bứt phá to lớn cho TP. Hồ Chí Minh và các tỉnh thành phía Nam – vùng động lực kinh tế, dịch vụ hàng đầu quốc gia…

Biển cho người dân Quảng Trị những mẻ cá, con tôm, con mực, những sản vật theo mùa và cả những nghề đã được truyền qua nhiều thế hệ. Từ bến cá, nguyên liệu được đưa về làng, qua bàn tay người thợ rồi trở thành những chai nước mắm, sản phẩm hải sản, món ăn mang hương vị riêng của vùng biển. Nhiều sản vật nay được nâng tầm thành sản phẩm OCOP, đi xa hơn khỏi gian bếp và thị trường địa phương.

Lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữa nước, biển, đảo Việt Nam luôn gắn liền với chủ quyền thiêng liêng của Tổ quốc, không gian sinh tồn và phát triển của đất nước, cửa ngõ giao lưu quốc tế và là nền tảng quan trọng của sức mạnh tổng hợp quốc gia. Xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh là chiến lược phát triển đất nước lâu dài, gắn chặt với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc...

Đất cũng có “sức khỏe” và khi cấu trúc, chất hữu cơ, dinh dưỡng hay hệ sinh vật suy giảm, đó là những dấu hiệu của đất suy thoái. Theo Tiến sĩ Lương Đức Toàn, Trưởng Bộ môn Sử dụng đất, Viện Thổ nhưỡng Nông hóa, đất suy thoái có thể phục hồi nếu xác định đúng nguyên nhân, áp dụng giải pháp phù hợp và kiên trì trong thời gian dài.

Đối với ngành nuôi biển, con giống là một trong những mắt xích quan trọng tạo nền tảng cho phát triển nuôi trồng thủy sản theo hướng hiện đại, quy mô lớn. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã trao đổi với TS. Trần Thế Mưu, Phó Giám đốc Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam về những nhiệm vụ trọng tâm, điểm nghẽn về con giống và các giải pháp huy động nguồn lực phát triển ngành nuôi biển trong thời gian tới.

Nuôi biển đang trở thành động lực quan trọng trong phát triển kinh tế biển và tái cơ cấu ngành thủy sản Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình phát triển nhanh cũng đặt ra nhiều thách thức về môi trường, từ ô nhiễm hữu cơ, ô nhiễm vi nhựa đến tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu. Phân tích thực trạng cho thấy, nguyên nhân cốt lõi không chỉ nằm ở áp lực gia tăng quy mô sản xuất mà còn xuất phát từ phương thức quản lý còn phân tán, thiếu dữ liệu và chưa theo kịp yêu cầu của nuôi biển công nghiệp. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số cần được xác định là giải pháp trọng tâm để đổi mới quản lý môi trường nuôi biển.

Buổi sớm ở những làng biển Quảng Trị thường bắt đầu bằng tiếng máy tàu trở về sau một đêm dài ngoài khơi. Bên bến cá, những người phụ nữ đã đứng chờ từ lúc trời còn bảng lảng. Mẻ cá đầu tiên được đưa lên bờ, tiếng gọi nhau í ới, tiếng cân hàng, tiếng xe chở hải sản nối nhau rời bến. Một ngày mới bắt đầu từ biển theo cách rất riêng của những cộng đồng đã sống cùng biển qua nhiều thế hệ. Với người dân, đó là nhịp sống quen thuộc. Với du khách, nếu được mở cánh cửa bước vào, lại là một câu chuyện nhiều lớp về biển.

Với quyết tâm sớm gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu (EC), tỉnh Hưng Yên đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quyết liệt nhằm ngăn chặn khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU). Những nỗ lực này đang tạo chuyển biến tích cực trong nhận thức và hành động của ngư dân trên địa bàn tỉnh.

Việc kiểm soát toàn diện hoạt động đánh bắt của tàu thuyền, Nghệ An đang từng bước hoàn thiện chuỗi quản lý nghề cá theo hướng chặt chẽ, minh bạch và hiệu quả.

Nghị quyết 26-NQ/TW về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới đặt ra yêu cầu phát triển du lịch trên nền tài nguyên được bảo vệ và sử dụng bền vững. Với Khánh Hòa, khi lượng khách tăng nhanh, câu chuyện không chỉ là phát huy lợi thế biển đảo, mà còn mở rộng không gian du lịch về nông thôn, miền núi, làng nghề, đưa văn hóa bản địa và sản phẩm nông nghiệp vào chuỗi trải nghiệm.

Từ những bãi biển quen thuộc như Bảo Ninh, Nhật Lệ, Cửa Tùng, Cửa Việt đến Cồn Cỏ, từ làng chài đến những không gian di sản ven biển, Quảng Trị đang có một hệ tài nguyên đủ để tạo nên những hành trình du lịch nhiều trải nghiệm. Trong tinh thần Nghị quyết 20-NQ/TW về xây dựng và phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, yêu cầu đặt ra hôm nay là biến những lợi thế ấy thành sản phẩm du lịch xanh, tạo giá trị kinh tế và sức sống lâu dài cho vùng biển...

Qua thời gian triển khai, công tác chống khai thác IUU tại Nghệ An vẫn còn những “điểm nghẽn”, đặc biệt tình trạng tàu cá mất kết nối VMS còn xảy ra, đánh bắt sai vùng đâu đó vẫn còn xuất hiện; hạ tầng nghề cá còn nhiều bất cập…

UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương tập trung cao nhất nguồn lực xử lý các tồn tại về quản lý đội tàu, VMS, eCDT, truy xuất nguồn gốc và hồ sơ vi phạm trong đợt cao điểm đến hết ngày 15/9/2026, nhằm khắc phục các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu về chống khai thác IUU.

Ở kỳ 1, tuyến bài đã phân tích khả năng đưa nghề cá, nuôi biển, văn hóa làng chài và ẩm thực địa phương vào chuỗi giá trị du lịch. Tuy nhiên, biển không phải nguồn tài nguyên có thể khai thác không giới hạn. Tiếp nối tuyến bài, kỳ 2 làm rõ yêu cầu bảo vệ hệ sinh thái, tổ chức lại không gian phát triển và thiết lập cơ chế để doanh nghiệp, người dân cùng có trách nhiệm với điểm đến. Đó là nền tảng để du lịch biển tạo ra giá trị lâu dài mà không đánh đổi môi trường và sinh kế cộng đồng.