Vùng Trung du và miền núi phía Bắc là địa bàn có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh và bảo vệ môi trường sinh thái của cả nước. Với diện tích tự nhiên chiếm trên 27% diện tích cả nước, dân số hơn 11 triệu người, khu vực này sở hữu nguồn tài nguyên đất đai, khí hậu và đa dạng sinh học phong phú, tạo nền tảng thuận lợi cho phát triển nông nghiệp đặc sản, nông nghiệp hữu cơ và kinh tế tuần hoàn. Tuy nhiên, do điều kiện địa hình phức tạp, sản xuất còn nhỏ lẻ, hạ tầng chưa đồng bộ, nên để khai thác hiệu quả tiềm năng, khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo đóng vai trò then chốt, tạo bước đột phá trong phát triển.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ban hành ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững đất nước, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện thể chế, tăng cường đầu tư cho nghiên cứu cơ bản và trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao. Từ thực tiễn nghiên cứu trong lĩnh vực nông nghiệp, trao đổi với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, PGS, TS. Nguyễn Duy Phương, Trưởng bộ môn Bệnh học phân tử, Viện Di truyền Nông nghiệp cho rằng, bên cạnh những chuyển động tích cực về cơ chế, điều khiến ông trăn trở nhất hiện nay vẫn là bài toán xây dựng và giữ chân đội ngũ nhà khoa học, đặc biệt là lực lượng trẻ - yếu tố mang tính quyết định đối với khả năng hiện thực hóa tinh thần của Nghị quyết trong dài hạn.

Giai đoạn 2021 – 2025 là thời kỳ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với ngành Nông nghiệp và Môi trường trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh tái cơ cấu nền kinh tế, ứng phó với biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh lương thực, an ninh môi trường và hướng tới phát triển bền vững. Bám sát chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước, hoạt động khoa học và công nghệ (KHCN) của ngành Nông nghiệp và Môi trường đã được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, đạt nhiều kết quả quan trọng, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế – xã hội và công tác quản lý nhà nước.

Trong bối cảnh ngành nông nghiệp chuyển đổi theo hướng xanh và bền vững, các tổ chức nghiên cứu ứng dụng giữ vai trò ngày càng quan trọng. Sau 5 năm hình thành và phát triển, Viện Nghiên cứu Ứng dụng Phương Đông (PDIA) từng bước khẳng định vị thế là đơn vị nghiên cứu gắn với thực tiễn, đóng góp nhiều giải pháp khoa học cho phát triển nông nghiệp xanh và kinh tế tuần hoàn.

Ngày 27/1/2026, GS, TS. Trần Hồng Thái, Phó Chủ tịch Thường trực Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đã tiếp đón đoàn Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Việt Nam cùng các doanh nghiệp Hoa Kỳ do bà Courtney Beale, Phó Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam, làm trưởng đoàn. Trong buổi làm việc, hai bên đã thảo luận về việc thúc đẩy các dự án nghiên cứu chung, mở rộng hợp tác trong lĩnh vực vệ tinh quan sát trái đất và khoa học công nghệ vũ trụ, cũng như hợp tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.

Trong bối cảnh chỉnh sửa gen đã được xác định là một trong những công nghệ chiến lược quốc gia, câu hỏi đặt ra không còn là có nên làm hay không, mà là làm thế nào để làm chủ công nghệ và đưa sản phẩm vào sản xuất. Trao đổi về vấn đề này với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, PGS, TS. Nguyễn Duy Phương, Trưởng bộ môn Bệnh học phân tử, Viện Di truyền Nông nghiệp, cho rằng, chỉ khi Việt Nam đầu tư tập trung, thỏa đáng cho nghiên cứu, đồng thời tháo gỡ những “nút thắt” về pháp lý và nguồn nhân lực, các sản phẩm cây trồng chỉnh sửa gen mới có thể sớm hiện thực hóa, trở thành công cụ nâng cao năng lực cạnh tranh và vị thế của nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khắc nghiệt.

Từ vùng đất vốn được xem là khắc nghiệt về thời tiết, một mô hình trồng lan hồ điệp ứng dụng công nghệ cao đã được hình thành tại Thanh Hóa. Không chỉ chủ động nguồn hoa Tết, mô hình còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp đô thị giá trị cao.

Hiện nay, nhu cầu sử dụng dược liệu ngày càng gia tăng, cùng với yêu cầu khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn quốc tế, việc đẩy mạnh nghiên cứu khoa học trong bảo tồn và phát triển nguồn dược liệu đang trở thành nhiệm vụ mang tính chiến lược. Thực tiễn cho thấy, chỉ khi làm chủ được khoa học công nghệ từ khâu bảo tồn nguồn gen, chọn tạo giống đến xây dựng quy trình trồng, sơ chế, chế biến thì ngành dược liệu mới có thể phát triển bền vững, đáp ứng yêu cầu chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Trong bối cảnh sản xuất lúa thâm canh đang đối mặt với nguy cơ suy thoái đất do lạm dụng phân bón hóa học, một nghiên cứu thực hiện tại Thanh Hóa cho thấy phân bón NPK hữu cơ vi sinh TN1 không chỉ giúp cây lúa Bắc Thịnh sinh trưởng khỏe, tăng khả năng chống chịu sâu bệnh mà còn cho năng suất cao hơn từ 10,3–12,8% ngay cả khi giảm lượng bón tới 20%, qua đó mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội và mở ra hướng canh tác lúa bền vững, thân thiện với môi trường

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra đối với hệ thống chính trị và bộ máy quản lý nhà nước ngày càng cao, đặc biệt là về hoàn thiện thể chế, nâng cao năng lực quản trị và phát triển dựa trên tri thức. Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị ra đời đã xác lập những định hướng mang tính đột phá về phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, coi đây là động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững.

Hiện nay, khoa học công nghệ ngày càng đóng vai trò then chốt trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe cộng đồng, những cá nhân dám dấn thân nghiên cứu, làm chủ công nghệ và khai thác hiệu quả nguồn dược liệu bản địa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Nước uống dưỡng chất Kanzen Life là kết tinh của một hành trình đổi mới sáng tạo bền bỉ, gắn với tấm gương người sáng lập, anh Lương Đức Bằng, người đã lấy khoa học làm điểm tựa, lấy sức khỏe cộng đồng làm mục tiêu theo đuổi lâu dài.

Chiều 22/12/2025, tại Hà Nội, Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 của Vụ Khoa học và Công nghệ (KHCN) diễn ra trong một bối cảnh đặc biệt. Đó không chỉ là thời điểm khép lại một năm làm việc nhiều biến động, mà còn là dấu mốc nhìn lại một năm bản lề của ngành Nông nghiệp và Môi trường - năm đầu tiên vận hành đầy đủ bộ máy sau sắp xếp, hợp nhất; năm mà yêu cầu về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được đẩy lên tầm chiến lược, gắn trực tiếp với năng lực tăng trưởng và sức cạnh tranh quốc gia.

Ông Nguyễn Huy Dũng, Ủy viên chuyên trách Ban Chỉ đạo Trung ương về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy hoàn thành nhiệm vụ sang tư duy tạo ra giá trị thực chất trong triển khai khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của ngành Nông nghiệp và Môi trường.

Tối 26/12, tại Hà Nội, Trung ương Đoàn tổ chức lễ trao Giải thưởng Lương Định Của lần thứ XX năm 2025.

Tại Lễ công bố Quyết định và ra mắt Hội đồng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, GS, TS. Trần Văn Chứ, Chủ tịch Hội Hữu nghị Việt Nam – Phần Lan, đồng thời là thành viên nhiều hội đồng khoa học và hội đồng biên tập các tạp chí chuyên ngành, đã có bài phát biểu tham luận tâm huyết, thẳng thắn và sâu sắc.

Phát biểu tham luận tại buổi Lễ Công bố Quyết định và ra mắt Hội đồng Biên tập Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, TS. Trần Công Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường đánh giá cao những nỗ lực đổi mới, tinh thần lao động nghiêm túc, trách nhiệm của tập thể lãnh đạo, cán bộ, phóng viên, biên tập viên Tạp chí. Theo TS. Trần Công Thắng, nội dung Tạp chí ngày càng phong phú, đa dạng, bám sát thực tiễn, phản ánh toàn diện các vấn đề lớn của ngành nông nghiệp và môi trường, đáp ứng yêu cầu thông tin trong bối cảnh mới.