Những năm gần đây, các mô hình kinh tế vườn và trang trại, chuyển dịch cây trồng và vật nuôi phù hợp, đã góp phần nâng cao đời sống đồng bào Cơ Tu ở các xã miền núi thành phố Đà Nẵng. Và hơn hết đằng sau đó là câu chuyện về sự vào cuộc quyết liệt từ nhà nước và sự đồng thuận của người dân.
Ông Ka Phu Ben người dân tộc Cơ Tu ở xã Bến Giằng, thành phố Đà Nẵng (huyện Nam Giang, tỉnh Quảng Nam cũ) đã trở thành hộ thu nhập khá. Vài năm trước đây ông là hộ gia đình nghèo, 2 vợ chồng làm việc quần quật nhưng vẫn không đủ ăn.
Nghe theo vận động của cán bộ xã, ông đã thay đổi cách làm, cách sản xuất nông nghiệp, ông mạnh dạn vay 50 triệu đồng Ngân hàng Chính sách xã hội để cải tạo đất vườn, trồng cây ăn quả trồng rừng rồi dần mở rộng chăn nuôi. Hiện nay vườn cây ăn quả của ông có nhiều cây có giá trị kinh tế cao như: mít, chuối, cam, bưởi da xanh, trong chăn nuôi ông có thêm đàn bò và đàn dê sinh sản.
Ông Ka Phu Ben cho biết: “Gia đình chủ yếu tập trung nuôi bò sinh sản, có 8 con, tháng trước đã bán được 2 con, hàng năm bò vẫn sinh sản, mỗi con bán được khoảng 8 đến 10 triệu. Gia đình tôi để có được kết quả này là nhờ nguồn vốn vay của ngân hàng chính sách, cán bộ khuyến nông hướng dẫn cách chăm sóc vật nuôi. Giờ tôi có kinh nghiệm và sẽ sãn sàng chia sẻ kinh nghiệm cho các hộ khác để họ am hiểu về kỹ thuật cũng như cách thực hiện”.
Hiện nay, trên địa bàn xã Bến Giằng có hơn 80% người dân là đồng bào dân tộc thiểu số, xã đã có hơn 200 hộ dân làm mô hình trang trại nông lâm nghiệp, tham gia các hợp tác xã, tổ hợp tác. Nhờ chuyển đổi cơ cấu cây trồng, trang trại chăn nuôi nhờ vậy các hộ đã có thu nhập ổn định từ vài chục triệu đồng đến vài trăm triệu đồng một năm.
Tương tự gia đình anh Nguyễn Văn Tuấn ở xã Bến Giằng (xã Tà Bhing cũ) năm 2023 gia đình anh được nhận 5 con dê cỏ, vừa chăn thả vừa nuôi trong chuồng, sau gần 2 năm đàn dê của anh đã phát triển lên 20 con. Hiện tại anh vừa nuôi dê, nuôi lợn và trồng rau, nhờ vậy đến nay gia đình anh đã vươn lên thoát khỏi hộ nghèo.
Từ khoảng 40 triệu đồng tiền hỗ trợ con giống của địa phương đã giúp gia đình anh Tuấn nói riêng và hàng chục hộ dân xã Bến Giằng tạo được sinh kế để vươn lên thoát nghèo bền vững.
Anh Nguyễn Văn Tuấn cho biết: “Cách đây 2 năm gia đình được hỗ trợ dê giống, gia đình đã tập trung làm ăn, không bán dê hay thịt mà để dê sinh sản tự nhiên nhằm tăng số lượng, từ trồng trọt kết hợp chăn nuôi đến nay gia đình đã thoát nghèo. Từ “vốn mồi” ban đầu từ nhà nước mà tạo nên thoát được nghèo, giờ gia đình không muốn dựa hỗ trợ nữa, nhường sự hỗ trợ đó cho các gia đình khó khăn khác. Tôi thấy sau nhiều năm xây dựng nông thôn mới, nhà nước đã đầu tư hạ tầng, đặc biệt là đường giao thông tạo thuận tiện cho bà con đi lại”.
Là xã miền núi, với chủ yếu là đồng bào dân tộc, xã Bến Giằng khác định ngoài việc đầu tư hoàn thiện cơ sở hạ tầng thì chính quyền địa phương cần tập trung quyết liệt cho công tác giảm nghèo, trong đó việc xây dựng các mô hình liên kết chăn nuôi, trồng trọt được chú trọng.
Hiện nay, ngoài mô hình liên kết trong chăn nuôi dê, còn có HTX Nông lâm nghiệp A Liêng. Sinh hoạt trong hợp tác xã này bà con đồng bào dân tộc Cơ Tu cùng sinh hoạt trong HTX, cùng chia sẻ kinh nghiệm trong chăn nuôi, trồng trọt và được bao tiêu sản phẩm nên yên tâm về đầu ra cho cây con giống của mình. Thông qua mô hình liên kết này đã đang giúp địa phương hoàn thành tiêu chí về hộ nghèo trong việc xây dựng xã nông thôn mới.
Ông Blinh Hoàng - Phó trưởng thôn A Liêng, xã Bến Giằng cho biết: Trước khi triển khai chương trình xây dựng NTM thôn có khoảng 45 hộ nghèo, nhờ những chính sách của xã và trước đây là huyện Nam Giang mà số họ nghèo đã giảm xuống còn khoảng 10 hộ, chúng tôi luôn cố gắng vận động nhân dân, tận dụng những lợi thế tự nhiên của địa phương để người dân tự lao động sản xuất để thoát nghèo, giảm nghèo bền vững.
Được biết để đảm bảo công tác giảm nghèo được thực hiện hiệu quả, ngay từ đầu năm UBND xã Bến Giằng đã chủ động tổ chức các lớp tập huấn về công tác giảm nghèo cho đội ngũ công tác cán bộ xã. Tổ chức đối thoại với nhân dân về công tác giảm nghèo, các chính sách về vay vốn, giới thiệu các mô hình về giảm nghèo đến các hộ gia đình. Xã đã phối hợp với các ngân hàng phổ biến về các chính sách hỗ trợ lãi suất đối với các hộ thoát nghèo chưa hưởng đủ 3 năm.
Nhờ sự quyết liệt của địa phương, hiện nay tỉ lệ hộ nghèo ở khu vực miền núi xã Bến Giằng giảm 9,7% bình quân mỗi năm giảm trên 3%. Tỷ lệ thôn có đường ô tô đến thôn chiếm 98%, tỷ lệ hộ dân được sử dụng điện lưới quốc gia chiếm hơn 99%, đồng bào được sử dụng nước sạch hợp vệ sinh chiếm 95%.
Ông Lê Quang Trung – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Bến Giằng cho biết: Từ các nguồn hỗ trợ của trung ương và của thành phố Đà Nẵng xã đã hỗ trợ người dân xây dựng nhiều mô hình hoạt động sản xuất cụ thể phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương, giúp họ nâng cao thu nhập. Tôi hi vọng từ năm 2026 và những năm tiếp theo tỷ lệ hộ nghèo sẽ giảm nhanh hơn bởi có nền tảng từ thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất và hệ thống hạ tầng được đầu từ trước khi hợp nhất. Điều quan trọng hơn là đồng bào xã đã có những thay đổi về cách nghĩ cách làm, triển khai những mô hình sản xuất nông nghiệp cho hiệu quả kinh tế, nhờ vậy đời sống vật chất và tinh thần được nâng cao.
Trong những năm qua, giảm nghèo trở thành nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược, nhất quán của Đảng và Nhà nước. Với tinh thần trách nhiệm và nỗ lực đổi mới, Văn phòng Quốc gia về Giảm nghèo - cơ quan giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững, trở thành một trong những đơn vị đi đầu trong phong trào thi đua “Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”.
Giữa vùng quê Thiệu Hóa yên bình, nhà máy xay xát, chế biến lúa gạo của ông Lê Văn Thẩn vươn lên như biểu tượng mới của sức sống nông thôn Thanh Hóa. Hành trình của người đàn ông học hết lớp 5, từng buôn lợn mưu sinh, nay thành chủ nhà máy 6.200 m² với dây chuyền 100 tấn/mẻ, là minh chứng cho khát vọng làm nông nghiệp hiện đại. Năm 2025, ông được vinh danh là một trong 63 nông dân Việt Nam xuất sắc.
Với một xã nghèo, ở miền núi như Kim Phú (Quảng Trị), đặc biệt nơi đây có đồng bào dân tộc Rục - tộc người cuối cùng rời xa hang đá, nơi người dân quen sống trong rừng sâu, bằng săn bắt hái lượm. Mặc dù thời gian qua, người dân nơi đây đã bắt đầu quen với cái cuốc cái cày, quen với trồng lúa nước nhờ vào sự hỗ trợ của chính quyền địa phương. Nhưng để giúp người dân nơi đây tự chủ động cái ăn, cái mặc là sự nỗ lực lớn của toàn thể chính quyền và chính sách hỗ trợ cho đồng bào vùng dân tộc thiểu số… Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trò chuyện ông Nguyễn Bắc Việt - Bí thư Đảng uỷ xã Kim Phú, Quảng Trị xung quanh vấn đề về giảm nghèo và tạo sinh kế bền vững.
Từ một người buôn mía nhỏ lẻ, bà Ngô Thị Hương ở xã miền núi Điền Quang (Thanh Hóa) đã sáng lập HTX Tư vấn Dịch vụ Nông nghiệp Điền Quang, tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động là người nghèo, người dân tộc thiểu số. Với mô hình sản xuất khép kín thân thiện môi trường, HTX trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông thôn và tiêu thụ nông sản địa phương.
Từ nền tảng của hơn tám thập niên bền bỉ xóa đói, giảm nghèo và những kết quả rõ rệt giai đoạn 2021-2025, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới với tầm nhìn chiến lược hơn: đến năm 2030 cơ bản không còn hộ nghèo có mức sống dưới mức sống tối thiểu, và đến năm 2035 tỷ lệ hộ nghèo cả nước duy trì dưới 1%. Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế - xã hội, mà là minh chứng cho triết lý phát triển nhân văn và bao trùm, gắn với phát triển xanh, chuyển đổi số và đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.
