Các công trình xây dựng có vi phạm phát sinh trước ngày 1/8/2024 nhưng phù hợp quy hoạch, Nghị quyết 29/2026/QH16 của Quốc hội vừa được ban hành, có hiệu lực từ ngày 1/5/2026 không đặt ra yêu cầu tháo dỡ mà cho phép giữ lại, xử lý theo hướng hành chính và thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan. Cách làm này góp phần hạn chế lãng phí tài sản xã hội, đồng thời bảo đảm sự phù hợp với định hướng quy hoạch chung.
Trong bối cảnh nhiều dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án sử dụng đất, còn gặp vướng mắc kéo dài do yếu tố lịch sử và pháp lý, Nghị quyết 29/2026/QH16 kỳ vọng tạo ra cơ chế phù hợp nhằm xử lý các tồn tại, đồng thời từng bước khơi thông nguồn lực đất đai phục vụ phát triển kinh tế – xã hội.
Nghị quyết tập trung vào việc xử lý các vi phạm pháp luật về đất đai phát sinh trước ngày 1/8/2024, thời điểm Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài. Cách tiếp cận được thể hiện khá rõ là sự kết hợp giữa yêu cầu tuân thủ pháp luật và tính linh hoạt trong xử lý thực tiễn, nhằm bảo đảm vừa khắc phục sai phạm, vừa hạn chế lãng phí nguồn lực đã hình thành.
Một nội dung đáng chú ý là việc cho phép xem xét không truy cứu trách nhiệm hình sự đối với một số trường hợp vi phạm khi đáp ứng các điều kiện nhất định, như không có yếu tố tham nhũng, dự án được thực hiện vì mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội hoặc quốc phòng, an ninh, đã hoàn thành và mang lại hiệu quả, hoặc có khả năng khắc phục hậu quả. Quy định này góp phần tạo điều kiện để các dự án có thể tiếp tục được xem xét, xử lý theo hướng phù hợp hơn với thực tiễn.
Bên cạnh đó, Nghị quyết cũng cho phép áp dụng cơ chế tạm hoãn hoặc tạm đình chỉ xử lý trong thời gian nhất định để các tổ chức, cá nhân liên quan có điều kiện khắc phục hậu quả vi phạm. Cách tiếp cận này thể hiện sự chuyển hướng từ xử lý thuần túy sang kết hợp giữa xử lý và khắc phục, qua đó hướng tới việc phục hồi giá trị kinh tế – xã hội của các dự án.
Trong quản lý đất đai, Nghị quyết cho phép điều chỉnh một số trường hợp liên quan đến mục đích sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc thủ tục pháp lý chưa hoàn thiện. Đối với các dự án phù hợp quy hoạch, cơ quan có thẩm quyền có thể xem xét điều chỉnh, bổ sung hồ sơ và yêu cầu thực hiện đầy đủ nghĩa vụ tài chính theo quy định. Đây được xem là giải pháp nhằm xử lý các tồn tại mang tính lịch sử, đồng thời tạo điều kiện để dự án tiếp tục được triển khai.
Đối với các công trình xây dựng có vi phạm nhưng phù hợp quy hoạch, Nghị quyết không đặt ra yêu cầu tháo dỡ mà cho phép giữ lại, xử lý theo hướng hành chính và thực hiện nghĩa vụ tài chính liên quan. Cách làm này góp phần hạn chế lãng phí tài sản xã hội, đồng thời bảo đảm sự phù hợp với định hướng quy hoạch chung.
Trong các trường hợp liên quan đến giao đất, cho thuê đất hoặc lựa chọn nhà đầu tư chưa đúng quy định, Nghị quyết cũng cho phép rà soát, phân loại để có phương án xử lý phù hợp, trong đó có thể tiếp tục triển khai dự án nếu đáp ứng điều kiện. Điều này góp phần tạo sự ổn định cho môi trường đầu tư, đồng thời giảm thiểu tác động tiêu cực từ việc đình trệ kéo dài.
Một điểm đáng chú ý khác là quy định liên quan đến xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức, viên chức. Theo đó, các trường hợp vi phạm nhưng không có yếu tố tham nhũng và đã hoặc đang khắc phục hậu quả có thể được xem xét theo hướng phù hợp, góp phần tháo gỡ tâm lý e ngại trong quá trình thực thi công vụ.
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, với các cơ chế xử lý vi phạm được thực hiện đến hết ngày 1/5/2029, và cơ chế tháo gỡ dự án tồn đọng kéo dài được áp dụng đến hết ngày 1/5/2031. Đây là khoảng thời gian để các cơ quan chức năng tổ chức rà soát, phân loại và xử lý dứt điểm các tồn tại trong lĩnh vực đất đai.
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đến cuối tháng 3/2025, cả nước có khoảng 4.489 dự án gặp khó khăn, vướng mắc, với tổng diện tích đất liên quan gần 200.000 ha và quy mô vốn đầu tư ước tính hơn 3,35 triệu tỷ đồng.
Thời gian qua, với sự vào cuộc của Chính phủ và các địa phương, hơn 1.100 dự án đã từng bước được tháo gỡ. Tuy nhiên, vẫn còn một số lượng đáng kể dự án thuộc thẩm quyền xem xét của Quốc hội, với tổng mức đầu tư lớn, cần tiếp tục có cơ chế phù hợp để xử lý dứt điểm.
Đây là nguồn lực đáng kể đang trong quá trình rà soát, hoàn thiện pháp lý. Việc từng bước tháo gỡ các vướng mắc sẽ góp phần khai thông quỹ đất, thúc đẩy hoạt động đầu tư và tạo thêm dư địa cho phát triển kinh tế – xã hội trong thời gian tới.
Trong bối cảnh này có thể thấy, Nghị quyết 29/2026/QH16 được Quốc hội thông qua thể hiện một hướng tiếp cận linh hoạt, phù hợp thực tiễn, chú trọng xử lý các vấn đề tồn đọng trên cơ sở hài hòa giữa yêu cầu pháp lý và mục tiêu phát triển. Việc triển khai Nghị quyết trong thời gian tới được kỳ vọng sẽ góp phần từng bước khơi thông nguồn lực đất đai, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động đầu tư và phát triển kinh tế – xã hội.
Trước diễn biến nắng nóng kéo dài, nhiệt độ cao, độ ẩm thấp, nguy cơ cháy rừng tại Khánh Hòa luôn ở mức cao, nhiều thời điểm đạt cấp IV, cấp V. UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương và chủ rừng chủ động triển khai đồng bộ các biện pháp phòng cháy, chữa cháy rừng, lấy phòng ngừa là chính, phát hiện sớm và xử lý kịp thời, không để xảy ra cháy lớn, cháy lan trên diện rộng.
Sau khi Đồng Nai chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, không gian phát triển của địa phương được tái cấu trúc theo hướng đa trung tâm, gắn với các hành lang kinh tế và logistics trọng điểm của cả nước. Trong bức tranh đó, phường Đồng Phú nổi lên như một cực tăng trưởng công nghiệp phía Bắc, hội tụ nhiều lợi thế về vị trí, hạ tầng và quỹ đất. Tuy nhiên, cùng với cơ hội phát triển, địa phương cũng đang đối mặt với không ít thách thức trong quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.
Giữa nhịp phát triển nông thôn mới, ở vùng chiêm trũng xứ Thanh có một vị lãnh đạo luôn chọn cách đồng hành cùng nông dân từ ruộng cói, con cáy. Ông Bùi Ngọc Tam (xã Quảng Ngọc, tỉnh Thanh Hóa) là người góp phần đưa mắm cáy Quảng Phúc trở thành sản phẩm OCOP 4 sao là minh chứng sinh động cho tinh thần “lãnh đạo từ thực tiễn”.
