Bài 23: Kiểm lâm Yên Thủy - Phú Thọ: Nâng cao ý thức cộng đồng trong bảo vệ và phát triển rừng

LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.

Chủ động tham mưu, siết chặt quản lý bảo vệ rừng
Ông Vũ Ngọc Cơ – Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Yên Thủy (tỉnh Phú Thọ) cho biết: Hạt được giao thực hiện quản lý tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp 15.007,45 ha trên địa bàn 03 xã (gồm: Yên Thủy, Lạc Lương và Yên Trị), trong đó rừng tự nhiên 7.074,79 ha; rừng trồng 6.549,14 ha và đất chưa có rừng 1.383,52 ha. Trong đó, tỷ lệ độ che phủ của rừng ổn định trên 42,01%.

Trong năm qua, với vai trò là lực lượng nòng cốt, Hạt Kiểm lâm Yên Thủy đã làm tốt công tác tham mưu cho chính quyền địa phương trong ban hành văn bản, chỉ đạo thực hiện nhiệm vụ quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Các phương án PCCCR được rà soát, cập nhật thường xuyên, phù hợp thực tế. Đặc biệt, Hạt đã duy trì chế độ trực PCCCR 24/24 giờ, đồng thời phối hợp với các lực lượng công an, quân sự, chính quyền xã tổ chức tuần tra, kiểm tra ở những khu vực trọng điểm có nguy cơ cháy cao.
Cùng với đó, Hạt đã kiểm tra các doanh nghiệp, cơ sở chế biến, kinh doanh lâm sản về chấp hành các quy định của nhà nước về quản lý, kinh doanh, chế biến lâm sản. Qua đó đã có 16/16 cơ sở chế biến, kinh doanh lâm sản trên địa bàn (trong đó 04 doanh nghiệp và 12 cơ sở) bản chấp hành tốt các quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, Hạt đã tăng cường quản lý 23 cơ sở nuôi nhốt động vật hoang dã trên địa bàn. Trong đó có 21 cơ sở nuôi động vật quý hiếm (gồm các loài Cầy Vòi mốc, Cầy Vòi hương, chim Công Ấn Độ) và 02 cơ sở nuôi động vật thông thường (gồm Dúi mốc, Dúi má đào, Nhím, Don). Qua thanh tra, kiểm tra trong năm 2025 cho thấy, các chủ cơ sở gây nuôi đều chấp hành tốt các quy định của Pháp luật về gây nuôi động vật hoang dã. 

Trong năm 2025, Hạt Kiểm lâm Yên Thủy đã phối hợp với Phòng Kinh tế (Cơ quan chuyên môn về lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường) các xã (Yên Thủy, Yên Trị và Lạc Lương) tham mưu, cho UBND các xã về việc tăng cường công tác bảo vệ rừng, phòng cháy và chữa cháy rừng; Ban hành Quyết định kiện toàn và ban hành Quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ Ban Chỉ đạo thực hiện Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững; rà soát, đôn đốc, hướng dẫn các chủ rừng là tổ chức, cá nhân, hộ gia đình, cộng đồng dân cư xây dựng, chỉnh sửa phương án phòng cháy và chữa cháy rừng theo quy định.

Ngoài việc kiểm tra, giám sát, lực lượng kiểm lâm cũng tăng cường tuyên truyền đến từng hộ dân, từng chủ rừng về trách nhiệm bảo vệ rừng, phòng chống cháy rừng. Hệ thống cảnh báo sớm cháy rừng được vận hành liên tục, thông tin kịp thời giúp chủ động phòng ngừa. Nhờ các biện pháp đồng bộ, trong năm 2025, trên địa bàn không xảy ra vụ vi phạm pháp luật lâm nghiệp nào, tình hình an ninh rừng được bảo đảm.
Nâng cao ý thức cộng đồng – chìa khóa bảo vệ rừng
Một trong những kết quả nổi bật trong năm 2025 là công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lâm nghiệp. Hạt Kiểm lâm Yên Thuỷ đã chỉ đạo cán bộ Kiểm lâm địa bàn bám sát cơ sở phối hợp với các ngành, đoàn thể, các thôn trong xã tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành tốt chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước về bảo vệ, phát triển rừng. Qua nhiều hình thức tuyên truyền, như: đài FM xã; Loa đài thôn; thông qua các hội nghị lồng ghép và xuống trực tiếp hướng dẫn, vận động từng hộ gia đình, cá nhân. Kết quả từ đầu năm đến nay đã tổ chức thực hiện tuyên truyền được 117 buổi với 7.057 lượt người tham gia...
Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, nhận thức của người dân về trách nhiệm bảo vệ và phát triển rừng ngày càng được nâng cao. Nhiều hộ đã chủ động ký cam kết bảo vệ rừng, tích cực tham gia tuần tra PCCCR cùng chính quyền địa phương. Tuy vậy, báo cáo cũng chỉ rõ, công tác tuyên truyền vẫn còn hạn chế, một phần do thiếu kinh phí, một phần vì ở một số nơi người dân chưa thực sự hưởng ứng mạnh mẽ. Đây là khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ trong thời gian tới, ông Vũ Ngọc Cơ nhấn mạnh.

Hạt Kiểm lâm Yên Thủy tiếp tục duy trì thực hiện Quy chế phối hợp với Vườn Quốc gia Cúc Phương và các đơn vị giáp ranh thường xuyên trao đổi thông tin về công tác quản lý, bảo vệ rừng, PCCCR. Đồng thời phối hợp tuần tra, kiểm tra, rà soát, khoanh vùng, xác định các khu vực rừng trên địa bàn có nguy cơ bị xâm hại, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi phá rừng, lấn chiếm rừng, khai thác rừng trái pháp luật.

Chú trọng phát triển lâm nghiệp bền vững 
Năm 2025, Hạt Kiểm lâm Yên Thuỷ đã phối hợp với Uỷ ban nhân dân các xã tuyên truyền các văn bản của cấp trên về quản lý giống cây trồng lâm nghiệp trên địa bàn. Đồng thời chỉ đạo Kiểm lâm địa bàn rà soát, kiểm tra, giám sát chặt chẽ nguồn giống đưa vào địa bàn để trồng rừng. Cùng với chủ động tuyên truyền, khuyến cáo nhân dân sử dụng giống có nguồn gốc xuất xứ, giống chất lượng cao để trồng rừng nhằm nâng cao năng xuất, chất lượng rừng. Qua kiểm tra trên địa bàn không có cơ sở sản xuất giống cây trồng lâm nhiệp, nguồn giống đưa vào trồng rừng do nhân dân nhận từ dự án hỗ trợ và mua từ các cơ sở kinh doanh giống ngoài địa bàn có nguồn gốc xuất xứ, ông Vũ Ngọc Cơ cho biết thêm.
Nhờ vậy, năm 2025 trên địa bàn Hạt quản lý đã trồng được 829,58 ha (trồng lại rừng sau khai thác). Trong đó, trồng theo Dự án Bảo vệ phát triển rừng 203,35 ha và người dân tự trồng là 626,23 ha.

Đặc biệt, từ đầu năm đến nay trên địa bàn 03 xã (gồm: Yên Thủy, Yên Trị và Lạc Lương) khai thác rừng trồng được 844,08 ha. Sản phẩm khai thác đạt 71.818 m3 gỗ và 3.464,6 ster củi. Giá trị thu nhập từ lâm nghiệp đạt 65.840,28 triệu đồng (trong đó khai thác rừng trồng và cây trồng phân tán là 62.807,56 triệu đồng; củi rừng trồng 692,92 triệu đồng; lâm sản ngoài gỗ 2.339,80 triệu đồng).
Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại Yên Thủy vẫn còn đối diện với không ít thách thức. Trước hết, diện tích chuyển đổi từ rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn còn hạn chế, bởi nhiều hộ dân vẫn e ngại vốn đầu tư cao cũng như thời gian quay vòng kéo dài. Không chỉ vậy, năng suất và chất lượng cây trồng cũng chưa đồng đều, nguyên nhân xuất phát từ việc một số hộ vẫn sử dụng giống không rõ nguồn gốc và chưa áp dụng đầy đủ quy trình kỹ thuật.
Mặt khác, công tác tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp vẫn còn thiếu chiều sâu, lại gặp khó khăn do nguồn kinh phí hạn chế, trong khi hình thức truyền thông chưa thật sự thu hút được sự tham gia của người dân. Thêm vào đó, thị trường tiêu thụ lâm sản thường xuyên biến động, giá cả bấp bênh, khiến nhiều hộ còn e dè trong việc đầu tư mở rộng diện tích trồng rừng gỗ lớn.
Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt, thiên tai, hạn hán, nguy cơ cháy rừng diễn biến phức tạp, công tác bảo vệ và phát triển rừng ở Yên Thủy có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Giữ được rừng không chỉ giữ nguồn sinh kế cho người dân, mà còn góp phần bảo vệ môi trường sinh thái, giảm phát thải khí nhà kính, đóng góp thiết thực vào mục tiêu phát triển bền vững.
Có thể thấy, với sự chủ động của lực lượng kiểm lâm, sự quan tâm của cấp ủy, chính quyền và sự đồng lòng của nhân dân, công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại Yên Thủy đang đi đúng hướng. Vấn đề đặt ra trong thời gian tới là làm thế nào để vừa giữ rừng bền vững, vừa phát triển kinh tế lâm nghiệp hiệu quả, để rừng thực sự trở thành nguồn tài sản quý giá của địa phương.

Năm 2025, trên địa bàn lâm phần do Hạt Kiểm lâm Yên Thuỷ đã trồng được 38.400 cây phân tán. Trong đó cây dự án là 37.996 cây và dân tự trồng 404 cây. Loài cây trồng chủ yếu là Keo mô, Sấu, Sưa, Giổi, Lát, Quế,…

Bài 24: Kiểm lâm khu vực VII – Sơn La lấy người dân là trung tâm để giữ vững hơn 51.000 ha rừng

>>>>>> Xin vui lòng xem thêm:

- Bài 21: Hạt Kiểm lâm số 10 - Thái Nguyên: Chủ động ngăn chặn hành vi xâm hại tài nguyên rừng

- Bài 20: Giữ màu xanh đầu nguồn Sơn Động giữa mùa khô khắc nghiệt

- Bài 19: Hạt Kiểm lâm số 12 - Thái Nguyên: Giữ vững diện tích rừng, nâng cao hiệu quả phòng cháy chữa cháy

- Bài 18: Phát triển rừng để người dân “sống được nhờ rừng, làm giàu từ rừng” ở Kim Bôi

- Bài 15: Giữ màu xanh đại ngàn ở Phú Thọ

- Bài 13: Kiểm lâm bám địa bàn giữ màu xanh cho Tân Lạc

- Bài 11: Khi cộng đồng trở thành “lá chắn sinh thái” ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia – Pà Cò

- Bài 5: Giữ rừng Tam Đảo - Tam Dương: Gian nan nhưng quyết tâm không lùi bước

- Bài 2: Bảo tồn và phát triển bền vững Vườn Quốc gia Xuân Sơn - Từ di sản thiên nhiên đến sinh kế cộng đồng

- Kiểm lâm Hạ Hòa: Nhiều kết quả tích cực trong quản lý và bảo vệ rừng

- Kiểm lâm Cẩm Khê gìn giữ “lá phổi xanh” của quê hương

- Kiểm lâm Yên Lập gìn giữ màu xanh đất Tổ

- Kiểm lâm Đoan Hùng chủ động triển khai công tác bảo vệ và phát triển rừng bền vững

- Kiểm lâm Phúc Yên: Nòng cốt trong quản lý, bảo vệ và phát triển rừng tại địa phương