Phục hồi rừng bản địa đang trở thành một trong những hướng tiếp cận được quan tâm trong bối cảnh biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và áp lực phát triển kinh tế ngày càng lớn. Tuy nhiên, theo TS. Trần Hữu Nghị - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Lâm nghiệp Nhiệt đới (Tropenbos Việt Nam), thách thức hiện nay không chỉ nằm ở kỹ thuật lâm sinh, mà còn ở cách quản trị đất rừng, cơ chế đầu tư dài hạn và vai trò thực chất của cộng đồng địa phương trong phục hồi hệ sinh thái rừng mưa nhiệt đới.

Sau hơn 2 năm triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại ĐBSCL, nhiều tín hiệu tích cực đã dần hiện hữu. Không chỉ giúp nông dân giảm chi phí, tăng lợi nhuận, mô hình còn mở ra hướng đi mới cho ngành lúa gạo Việt Nam trong bối cảnh thế giới ngày càng coi trọng “dấu vết carbon” của nông sản. Trao đổi với phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường, PGS, TS. Mai Văn Trịnh, Viện trưởng Viện Môi trường Nông nghiệp cho rằng, muốn xây dựng một nền nông nghiệp xanh và bền vững, điều cốt lõi phải bắt đầu từ thay đổi phương thức canh tác.

Trong nhiều năm qua, doanh nghiệp và địa phương phải xây dựng nhiều loại kế hoạch, phương án ứng phó khác nhau như: tràn dầu, hóa chất, chất thải, cháy nổ, phòng chống thiên tai, phòng thủ dân sự hay sự cố môi trường. Mỗi loại kế hoạch gắn với một lĩnh vực chuyên ngành, một quy trình quản lý và yêu cầu kỹ thuật riêng. Tuy nhiên, từ thực tiễn ứng phó sự cố, nhiều doanh nghiệp và chuyên gia cho rằng cần tiếp tục tăng cường cách tiếp cận phối hợp liên ngành, bảo đảm việc ứng phó được triển khai đồng bộ, hiệu quả và sát với thực tế phát sinh.

Trước tình hình nắng nóng kéo dài, nhiệt độ môi trường và nước biển biến động mạnh, các vùng nuôi tôm, cá biển, tôm hùm, nhuyễn thể và lồng bè ven biển đang đứng trước nguy cơ sốc môi trường, giảm sức đề kháng, phát sinh dịch bệnh. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có buổi trò chuyện cùng ông Lê Đình Khiêm – Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản và Biển đảo tỉnh Khánh Hòa về tình hình nuôi trồng và khuyến cáo mùa nắng nóng.

Sau hơn 2 năm triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh đến năm 2030 (Đề án) được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt ngày 27/11/2023 đã được triển khai thí điểm tại 12 tỉnh vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSC) bước đầu đã ghi nhận nhiều kết quả tích cực. Đến nay diện tích thực hiện vượt 197% mục tiêu giai đoạn đầu, tư duy sản xuất của nông dân chuyển biến rõ rệt theo hướng giảm phát thải, nâng cao giá trị và bảo vệ môi trường. Ghi nhận những chuyển biến này, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với PGS, TS. Mai Văn Trịnh, Viện trưởng Viện Môi trường Nông nghiệp (Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam).

Không còn dừng ở mục tiêu mở rộng quy mô sản xuất, Hà Tĩnh đang từng bước định hình công nghiệp nông thôn theo hướng xanh, hiện đại và thích ứng với xu thế chuyển đổi số. Đây được xem là hướng đi nhằm nâng cao giá trị sản phẩm địa phương, đồng thời tạo thêm dư địa phát triển cho khu vực nông thôn trong giai đoạn mới.

Kinh tế tuần hoàn trong nông nghiệp là hướng đi bền vững giúp người dân nông thôn tối ưu hóa tài nguyên, giảm chi phí đầu vào và tạo thêm nguồn thu nhập từ phụ phẩm.

Nhấn mạnh vai trò trung tâm của các trường đại học, viện nghiên cứu trong phát triển khoa học công nghệ, PGS, TS. Huỳnh Quyền, Hiệu trưởng Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường TP. HCM đề xuất tăng cường cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước với các cơ sở đào tạo, doanh nghiệp nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn” trong nghiên cứu, chuyển giao và ứng dụng khoa học công nghệ theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW.

Ngày 14/5, đoàn công tác của Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có buổi làm việc với Trường Đại học Nông Lâm TP. Hồ Chí Minh. Buổi làm việc mở ra định hướng hợp tác toàn diện giữa hai đơn vị trong các lĩnh vực truyền thông, nghiên cứu khoa học và kết nối thực tiễn ngành nông nghiệp - môi trường, hướng tới lan tỏa các giá trị khoa học, công nghệ và phát triển nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.

Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang được kỳ vọng sẽ tạo ra những bước ngoặt lớn. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có buổi trò chuyện cùng PGS, TS. Trần Trọng Phương, Trưởng khoa Tài nguyên và Môi trường (Học viện Nông nghiệp Việt Nam) để làm rõ hơn về tầm ảnh hưởng của chính sách này.

Ngày 8/5, tại Hà Nội, Trung tâm Khuyến nông quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Cộng đồng Phát triển nông thôn Hàn Quốc (KRC) thuộc Bộ Nông nghiệp, Thực phẩm và Phát triển nông thôn Hàn Quốc tổ chức Hội nghị khởi động Dự án “Nâng cao năng suất và tăng cường chuỗi giá trị vừng tại Việt Nam”. Dự án được Chính phủ Hàn Quốc tài trợ không hoàn lại, trị giá khoảng 6 tỷ Won (khoảng trên 100 tỷ đồng Việt Nam).

Đồi chè Shan Tuyết cổ thụ tại xã Hồ Thầu (Tuyên Quang) là vùng nguyên liệu giàu tiềm năng bậc nhất cho phát triển chè chất lượng cao ở khu vực miền núi phía Bắc. Tuy nhiên, để “kho báu xanh” này thực sự tạo ra giá trị xứng tầm, theo ông Nông Văn Tài, đại diện Công ty TNHH Dịch vụ Nông nghiệp Hồ Thầu, doanh nghiệp đóng vai trò then chốt, giữ vị trí “đầu tàu” trong thúc đẩy chế biến sâu và kiến tạo chuỗi giá trị khép kín.

Không chỉ là phòng trà đầu tiên của Sugi Tea tại Hà Nội, không gian mới ở Đông Anh còn mở ra một cách thưởng trà khác: Chậm hơn, sâu hơn và đầy cảm xúc hơn giữa nhịp sống hiện đại.

Từ một vùng chè cổ thụ giàu tiềm năng nhưng chưa được khai thác tương xứng, xã Hồ Thầu (Tuyên Quang) đang đứng trước cơ hội bứt phá khi mô hình liên kết sản xuất nông hộ gắn với phát triển du lịch được định hình rõ nét. Tại hội thảo về phát huy giá trị chè Shan Tuyết, ông Trần Duy Long, Chủ tịch HĐQT kiêm Giám đốc HTX Chè Shan Di Sản Hồ Thầu đã đưa ra một cách tiếp cận mang tính chiến lược: Lấy liên kết chuỗi làm nền tảng, lấy chế biến sâu làm động lực và lấy du lịch cộng đồng làm đòn bẩy phát triển bền vững.

Bài toán nâng cao giá trị chè Shan Tuyết hiện nay không còn nằm ở việc tăng sản lượng hay mở rộng diện tích, mà ở khả năng tái cấu trúc chuỗi giá trị theo hướng kinh tế tuần hoàn. Khi cây chè được đặt trong mối liên kết với văn hóa bản địa, du lịch trải nghiệm, chăm sóc sức khỏe và sáng tạo sản phẩm, giá trị gia tăng sẽ không chỉ dừng ở chén trà mà lan tỏa sang nhiều lĩnh vực kinh tế khác. Đây cũng là quan điểm được bà Lâm Diệu Linh nhấn mạnh khi bàn về định hướng phát triển bền vững cho chè Shan Tuyết cổ thụ.

GS, TS. Nguyễn Hồng Sơn, Giám đốc Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam cho rằng, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị tạo ra không gian chính sách hoàn toàn mới, trong đó nông nghiệp không còn là lĩnh vực ứng dụng công nghệ sau cùng mà phải trở thành lĩnh vực tiên phong về công nghệ sinh học, công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải.

Ngày 4/5, phát biểu tại Hội nghị với các Hiệp hội ngành hàng bàn biện pháp thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026, ông Đinh Cao Khuê, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho biết, ngành rau quả Việt Nam đang đứng trước nhiều cơ hội để bứt phá cả về quy mô lẫn giá trị xuất khẩu. Tuy nhiên, để duy trì đà tăng trưởng bền vững và hướng tới mục tiêu 10 tỷ USD xuất khẩu rau quả trong năm 2026, cần tiếp tục tháo gỡ những điểm nghẽn về giống cây trồng, phát triển vùng nguyên liệu và tăng cường xúc tiến thương mại quốc tế.