Bảo vệ môi trường đã trở thành yêu cầu cấp thiết gắn liền với sự phát triển bền vững của mỗi địa phương. Tại Nghệ An, hàng loạt giải pháp đang được triển khai nhằm hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế tuần hoàn và góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 mà Việt Nam đã đưa ra tại Hội nghị COP26.
Với quan điểm xuyên suốt “không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế”, những năm qua Nghệ An đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng để tăng cường công tác bảo vệ môi trường và ứng phó với biến đổi khí hậu. Trong đó có Nghị quyết số 08-NQ/TU về tăng cường bảo vệ môi trường trên địa bàn tỉnh, Chương trình hành động số 20-CTr/TU thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cùng các kế hoạch triển khai Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh và giảm phát thải khí nhà kính.
Trên cơ sở thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng chính sách pháp luật, giải quyết thủ tục hành chính, giám sát, kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật, giải quyết khiếu nại tố cáo về môi trường, tuyên truyền phổ biến pháp luật về môi trường. Thực trạng môi trường trên địa bàn tỉnh đang nằm trong tầm kiểm soát.
Tại Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026 với chủ đề “Từ chính sách đến hành động”, ông Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An cho biết: Địa phương sẽ tập trung thực hiện 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm nâng cao hiệu quả công tác bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Theo đó, tỉnh sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về môi trường; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đi đôi với trách nhiệm của chính quyền cơ sở. Công tác thanh tra, kiểm tra cũng sẽ được tăng cường để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về môi trường.
Song song với đó, Nghệ An ưu tiên phát triển các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng theo hướng sạch, bền vững. Tỉnh khuyến khích doanh nghiệp đổi mới công nghệ, sử dụng hiệu quả tài nguyên, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải khí nhà kính trong quá trình sản xuất.
Một trong những vấn đề được địa phương đặc biệt quan tâm là xử lý chất thải rắn sinh hoạt và chất thải công nghiệp. Hiện Nghệ An đang đẩy nhanh tiến độ các dự án xử lý rác thải hiện đại, trong đó có Nhà máy điện rác tại Khu liên hợp xử lý chất thải Nghi Yên với công suất khoảng 1.500 tấn mỗi ngày đêm. Khi đi vào hoạt động, dự án được kỳ vọng sẽ góp phần giảm áp lực chôn lấp rác, đồng thời tạo ra nguồn năng lượng sạch phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với công tác kiểm soát ô nhiễm không khí, tỉnh tập trung giám sát tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu đô thị và các tuyến giao thông trọng điểm. Hệ thống quan trắc môi trường tự động, liên tục đang được mở rộng, kết hợp xây dựng cơ sở dữ liệu số nhằm nâng cao năng lực giám sát, cảnh báo sớm và quản lý môi trường theo hướng hiện đại. Đến nay, phần lớn các cơ sở có nguồn thải lớn trên địa bàn đã lắp đặt hệ thống quan trắc tự động, truyền dữ liệu trực tiếp về cơ quan chức năng để theo dõi 24/24 giờ.
Bên cạnh các giải pháp về công nghệ và quản lý, Nghệ An cũng chú trọng bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học. Tỉnh tiếp tục bảo vệ nghiêm ngặt vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển miền Tây Nghệ An - khu dự trữ sinh quyển trên cạn lớn nhất Việt Nam; đồng thời đẩy mạnh trồng rừng, phục hồi hệ sinh thái và duy trì tỷ lệ che phủ rừng theo hướng bền vững.
Theo lãnh đạo tỉnh, bảo vệ môi trường sẽ không thể đạt hiệu quả nếu thiếu sự tham gia của cộng đồng. Vì vậy, địa phương đang thúc đẩy các phong trào sống xanh, tiêu dùng xanh, phân loại rác tại nguồn, giảm sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần và khuyến khích các sáng kiến cộng đồng ứng phó với biến đổi khí hậu.
Thông qua diễn đàn, Nghệ An cũng bày tỏ mong muốn tiếp tục nhận được sự đồng hành của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các bộ, ngành Trung ương, tổ chức quốc tế, giới khoa học và cộng đồng doanh nghiệp. Đây sẽ là nguồn lực quan trọng giúp tỉnh tiếp cận các mô hình quản trị tiên tiến, công nghệ hiện đại và các nguồn hỗ trợ phục vụ mục tiêu phát triển xanh trong thời gian tới.
Từ những định hướng đã được xác lập, Nghệ An kỳ vọng sẽ từng bước chuyển hóa các cam kết thành hành động cụ thể, tạo dựng môi trường sống an toàn, trong lành cho người dân. Đồng thời đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của cả nước trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.