Thị trường bông thế giới trong những năm gần đây chứng kiến nhiều biến động mạnh dưới tác động đồng thời của xung đột địa chính trị, biến đổi khí hậu, đứt gãy chuỗi cung ứng và thay đổi trong cán cân cung - cầu toàn cầu. Là quốc gia phụ thuộc lớn vào nguồn bông nhập khẩu phục vụ ngành kéo sợi và dệt may, Việt Nam chịu ảnh hưởng trực tiếp từ các cú sốc giá trên thị trường quốc tế. Mối quan hệ giữa rủi ro địa chính trị và biến động giá bông toàn cầu ngày càng ảnh hưởng rõ rệt, tác động mạnh đến hoạt động nhập khẩu của doanh nghiệp Việt Nam. Các doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường ngày càng bất định cần tập trung vào công tác quản trị rủi ro nhằm nâng cao năng lực thích ứng.
Bất chấp bóng ma suy thoái kinh tế toàn cầu và sự thắt chặt chi tiêu, thị trường bông đã có cú lội ngược dòng ngoạn mục với mức tăng gần 20% kể từ cuối tháng 2/2026. Một sự kết hợp phức tạp giữa xung đột địa chính trị tại Trung Đông, biến đổi khí hậu tại các cường quốc và sự điều chỉnh chiến lược của các nhà máy đang đẩy ngành sợi tự nhiên vào một chu kỳ biến động mới.
Sự đảo chiều của thị trường kỳ hạn và tâm lý đầu cơ
Kể từ khi xung đột bùng nổ vào ngày 28/2, thị trường bông đã thoát khỏi quỹ đạo giảm giá kéo dài hai năm. Dữ liệu từ sàn NY/ICE cho thấy giá hợp đồng kỳ hạn tháng 7 (kỳ hạn gần) đã vọt từ 65 cent/lb lên 75.88 cent/lb vào giữa tháng 4. Đáng chú ý hơn là sự thay đổi trong vị thế của các nhà đầu cơ. Sau gần hai năm liên tiếp giữ vị thế bán ròng (từ tháng 4/2024), các nhà đầu tư đã chính thức quay lại vị thế mua ròng từ giữa tháng 3/2026. Sự dịch chuyển này không chỉ là phản ứng tức thời với chiến tranh mà còn là sự đặt cược vào tình trạng thắt chặt nguồn cung trong dài hạn.
Tại các thị trường châu Á, mức tăng cũng diễn ra tương ứng nhưng có sự phân hóa. Pakistan chứng kiến mức tăng vọt từ 73 cent/lb lên 85 cent/lb, phản ánh lo ngại về chuỗi cung ứng khu vực. Tại Trung Quốc, chỉ số CC Index tăng chậm hơn (từ 109 lên 111 cent/lb) do nhu cầu nội địa vẫn đang trong quá trình hồi phục và sự ổn định tương đối của đồng Nhân dân tệ (Đồng RMB tăng giá từ mức gần 6,90 RMB/USD lên mức gần 6,80 RMB/USD).
Phân tích cán cân Cung - Cầu: Những con số biết nói
Báo cáo mới nhất từ Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA) cho thấy một bức tranh đối lập giữa niên vụ hiện tại và dự báo tương lai.
Niên vụ 2025/26: Sự gia tăng bất ngờ của tồn kho
Số liệu thực tế ghi nhận sản lượng toàn cầu tăng thêm 879.000 kiện (lên mức 121,9 triệu kiện) và tiêu thụ tăng 561.000 kiện (lên mức 119,1 triệu kiện). Việc điều chỉnh tồn kho đầu kỳ tăng thêm 310.000 kiện đã đẩy tồn kho cuối kỳ lên mức 77,0 triệu kiện. Tuy nhiên, lượng tồn kho này không giúp hạ nhiệt thị trường do áp lực chi phí vận chuyển và rủi ro địa chính trị đang án ngữ tại các tuyến hàng hải trọng yếu.
Niên vụ 2026/27: Dự báo thắt chặt nguồn cung Triển vọng niên vụ tới đang là nhân tố chính đẩy giá lên cao. USDA dự báo sản lượng toàn cầu dự kiến sụt giảm khoảng 3,9 triệu kiện, chủ yếu do Trung Quốc và Brazil chủ động cắt giảm diện tích gieo trồng. Tại Hoa Kỳ, mặc dù báo cáo dự kiến diện tích gieo trồng tháng 3 tăng nhẹ lên 9,6 triệu mẫu, nhưng con số này vẫn thấp hơn mức 11,2 triệu mẫu của niên vụ 2024/25.
Sản lượng toàn cầu thấp hơn, cùng với kỳ vọng tiêu thụ tại các nhà máy toàn cầu cao hơn (+1,4 triệu kiện), có thể dẫn đến việc nguồn cung thắt chặt hơn. Các dự báo cho vụ 2026/27 này được công bố trước khi xung đột tại Iran bùng phát, và tăng trưởng có thể bị thách thức bởi chi phí tiêu dùng và sản xuất cao hơn do giá năng lượng tăng.
Hệ lụy từ "Gọng kìm" chi phí và sự dịch chuyển từ Polyester
Xung đột tại Iran và những thách thức đối với lệnh ngừng bắn tại Lebanon đã đặt eo biển Hormuz - huyết mạch của 30% lượng phân bón và phần lớn năng lượng toàn cầu vào tình trạng báo động.
Chi phí đầu vào nông nghiệp: Giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng tới 75% kể từ khi xung đột bắt đầu, gây áp lực trực tiếp lên việc vận hành máy móc nông nghiệp.Bên cạnh đó, các cường quốc bông như Brazil, Ấn Độ và Mỹ đang phải đối mặt với bài toán giá phân bón leo thang khi dòng chảy khí tự nhiên và dưỡng chất qua vịnh Ba Tư bị hạn chế.
Lợi thế tương quan với sợi tổng hợp: Giá dầu thô biến động tới 20% đã đẩy chi phí sản xuất polyester tăng thêm khoảng 10 xu/pound. Điều này khiến sợi làm từ bông tự nhiên trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà máy dệt may đang nỗ lực bảo vệ biên lợi nhuận, gián tiếp thúc đẩy nhu cầu bông tăng cao.
Thực trạng các nhà nhập khẩu bông tại Việt Nam
Việt Nam là nước nhập khẩu ròng bông. Theo ước tính của POST, bông nội địa chiếm chưa tới 15 tổng nhu cầu thị trường. Tại thị trường Việt Nam, USDA đã điều chỉnh giảm dự báo tiêu thụ và nhập khẩu khoảng 200.000 kiện (xuống mức 7,8 triệu kiện). Điều này phản ánh sự thận trọng của các doanh nghiệp nội địa trước biến động giá nguyên liệu và chi phí logistics.
Hoa Kỳ khẳng định vị thế nhà cung cấp số 1 với mức tăng trưởng xuất khẩu sang Việt Nam đạt 75% (gần 1,7 triệu kiện). Sự ưu tiên này đến từ chất lượng sợi cao và khả năng truy xuất nguồn gốc (traceability) đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế. Trong khi đó, sản lượng xuất khẩu bông Brazil sang Việt Nam giảm mạnh 44% do chuyển hướng sang Trung Quốc. Bông Úc cũng giảm 12% do hạn chế về sản lượng và chiến lược đa dạng hóa thị trường.
Tồn kho bông tại Việt Nam rơi xuống mức thấp bất thường, chỉ còn 12%. Nguyên nhân do các nhà máy đẩy mạnh xuất khẩu sợi cotton trong khi nhập khẩu bông nguyên liệu đầu vào giảm.
Khuyến nghị cho các doanh nghiệp Việt Nam
Thị trường bông đang đứng trước một "ngã ba đường" chiến lược. Một mặt, nguồn cung có xu hướng thắt chặt trong niên vụ 2026/27 do diện tích gieo trồng giảm và chi phí đầu vào tăng. Mặt khác, nhu cầu tiêu dùng vẫn tiềm ẩn rủi ro nếu lạm phát toàn cầu không được kiểm soát.
Trong ngắn hạn, các doanh nghiệp nên chuyển sang các hình thức mua hàng linh hoạt, ngắn hạn như mua tại kho ngoại quan (bonded warehouse), hàng đang đi trên đường (afloat) và thị trường giao ngay (spot market) thay vì các hợp đồng dài hạn. Bên cạnh đó, việc theo dõi sát sao diễn biến tại eo biển Hormuz và các báo cáo chuyên ngành sẽ là chìa khóa. giúp doanh nghiệp chớp được thời cơ giá tốt.
Về dài hạn, việc theo sát các công cụ phòng vệ giá và dự báo sản lượng từ USDA trong các tháng tới sẽ là yếu tố then chốt để các nhà nhập khẩu quản trị rủi ro trong bối cảnh giá bông nhiều khả năng sẽ duy trì ở mặt bằng cao.
Biến động địa chính trị đang trở thành nhân tố ngày càng quan trọng chi phối giá bông thế giới. Với vị thế là quốc gia nhập khẩu bông lớn phục vụ ngành dệt may xuất khẩu, Việt Nam chịu tác động trực tiếp từ các cú sốc giá và đứt gãy chuỗi cung ứng.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt Nam cần chuyển từ tư duy mua hàng truyền thống sang quản trị rủi ro chiến lược, bao gồm đa dạng hóa nguồn cung, phòng vệ giá, quản trị tồn kho và xây dựng hệ thống cảnh báo sớm. Đây là điều kiện quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong môi trường kinh doanh toàn cầu nhiều biến động.
Cháy nổ trong sinh hoạt dân dụng vẫn là một vấn đề nhức nhối tại Việt Nam, gây ra những thiệt hại nặng nề về người và tài sản do sự bất cẩn hoặc lỗi thiết bị điện. Các hệ thống cảnh báo cháy truyền thống thường có độ trễ cao, chỉ phản ứng khi cháy đã xảy ra rõ ràng, dễ gây báo động giả và thiếu khả năng cảnh báo từ xa.
Khu vực đảo Palawan (Philippine), Sempoma SABAH (Malaysia) nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa với hai mùa mưa, mùa khô rõ rệt. Tại Palawan, trung bình năm nhiệt độ không khí 28,50C, độ ẩm trung bình 58,4%, tổng lượng mưa 2.920 mm, tổng số giờ nắng trong khoảng 2,180 - 2,307h, nhiệt độ nước biển 29,30C và độ muối nước biển 33,3‰.
Quản lý tài nguyên thiên nhiên (TNTN) và khai thác bền vững tài nguyên thiên nhiên luôn là yêu cầu cấp thiết và mang tính lâu dài. Sự phát triển của công nghệ thông tin và các phần mềm quản lý đã giúp giải quyết các vấn đề về sự đồng bộ, cập nhật nhanh chóng, phần mềm hướng dịch vụ là một xu hướng tất yếu.
Với mục tiêu điều chế sản phẩm tẩy rửa dạng gel với hàm lượng chất hoạt động bề mặt lên đến 80%, từ dung dịch chất hoạt động bề mặt (CHĐBM) Scon đã công bố trong bài báo trước (1), nhóm đã tiếp tục nghiên cứu khảo sát làm đặc hệ gel sử dụng các chất HĐBM khác nhau (SLS, SLES, NP9, CDE) với các chất tạo đặc phổ biến hiện nay (HEC, CMC, xathan gum) nhằm tạo ra sản phẩm có khả năng ứng dụng vào thực tiễn đáp ứng các tiêu chí như kéo dài thời gian sử dụng, hạ giá thành sản phẩm, chất lượng tốt, đẹp về hình thức, mang lại lợi ích thiết thực cho người sử dụng.
Nghiên cứu ứng dụng phần mềm QGIS để xây dựng cơ sở dữ liệu thuộc tính và thiết lập bản đồ quản lý chất thải rắn sinh hoạt (CTRSH) ở huyện Chợ Mới, tỉnh An Giang.
