Ven hồ Ông Kinh, nơi từng được xem là một vùng “tâm hạn”, người dân đã quá quen với cảnh mùa khô đến là lòng hồ cạn trơ đáy, giếng khoan nhiễm mặn, cây trồng bấp bênh vì thiếu nước. Có những năm, người dân phải tính từng ngày còn nước trong hồ để quyết định có nên xuống giống hay không.

Ở thôn An Nhơn, xã Xuân Hải, có những thửa ruộng nằm ngay sát hồ Thành Sơn nhưng người dân vẫn chưa thể xuống giống vụ hè thu. Điều tưởng như nghịch lý ấy lại phản ánh rất rõ thực tế của mùa hạn năm nay: hạn hán không còn đơn thuần là chuyện hồ còn bao nhiêu nước, mà là bài toán nước được phân bổ ra sao, ưu tiên cho ai và diện tích nào thực sự đủ điều kiện sản xuất đến cuối vụ. Từ vụ hè thu 2026, nguyên tắc “sản xuất đến đâu, chắc nước đến đó” không còn là khuyến cáo kỹ thuật. Nó đang trở thành mệnh lệnh bắt buộc của một nền nông nghiệp ở Khánh Hòa phải thích ứng với khí hậu ngày càng cực đoan.

Từ những thửa ruộng gần hồ Thành Sơn vẫn phải chờ nước, đến vùng ven hồ Ông Kinh từng khô hạn nay chủ động hơn nhờ dòng nước liên thông từ hệ thống Tân Mỹ, thực tế cho thấy chống hạn không thể chỉ là giải pháp tình thế. Loạt bài ghi nhận quá trình Khánh Hòa chuyển từ ứng phó hạn hán từng mùa sang quản trị an ninh nguồn nước, gắn với kiểm kê nguồn nước, phân vùng rủi ro, tổ chức lại mùa vụ, liên thông thủy lợi và bảo đảm sinh kế bền vững cho người dân.

Ngày 22/5 tại Hà Nội, Cục Quản lý tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phối hợp cùng Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) và Trung tâm Quốc tế về Quản lý Môi trường (ICEM) tổ chức cuộc họp tham vấn khởi động dự án GEF-8 “Nâng cao an ninh nguồn nước, đa dạng sinh học và sinh kế thích ứng thông qua quản lý tổng hợp tài nguyên nước và phục hồi hệ sinh thái tại lưu vực sông Hồng - Thái Bình”. Cuộc họp do Cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước Châu Trần Vĩnh chủ trì, với sự tham dự của đại diện các bộ, ngành trung ương, địa phương, các tổ chức quốc tế và đối tác phát triển.

Trước tình trạng khan hiếm cục bộ đất san lấp, cát xây dựng và giá vật liệu xây dựng tăng bất thường, UBND tỉnh Khánh Hòa yêu cầu các sở, ngành, địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm hành vi đầu cơ, găm hàng, nâng giá, khai thác và kinh doanh khoáng sản trái phép.

Trong bối cảnh vùng Đông Nam Bộ đang phát triển mạnh về công nghiệp, đô thị và hạ tầng, hồ Phước Hòa không còn đơn thuần là một công trình thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp. Hồ hiện giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nước thô cho các nhà máy xử lý nước sạch phục vụ dân sinh, đáp ứng nhu cầu sản xuất công nghiệp, đồng thời ngày càng khẳng định vị thế như một “lá phổi nước” chiến lược đối với an ninh nguồn nước, môi trường sinh thái và định hướng phát triển bền vững của toàn khu vực.

Trong quản trị quốc gia hiện đại, an ninh năng lượng và an ninh nguồn nước không còn là hai câu chuyện riêng biệt. Khi hệ thống điện quốc gia phụ thuộc lớn vào thủy điện, mỗi quyết định vận hành hồ chứa không chỉ liên quan đến phát điện, mà còn tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, cấp nước sinh hoạt, phòng chống hạn hán, xâm nhập mặn và cả an toàn hạ du.

Trước áp lực thiếu hụt vật liệu xây dựng phục vụ các dự án trọng điểm, trong tháng 4/2026, TP. Hồ Chí Minh đã đồng thời triển khai hai cơ chế: đấu giá quyền khai thác khoáng sản theo thị trường và khoanh định mỏ không đấu giá để ưu tiên cho đầu tư công. Cách làm “song hành” này cho thấy nỗ lực tháo gỡ điểm nghẽn nguồn cung, đồng thời đặt ra bài toán cân bằng giữa hiệu quả kinh tế, quản lý tài nguyên và phát triển bền vững.

Chiều 23/4, tại Hà Nội, Trung tâm Quy hoạch và Điều tra tài nguyên nước Quốc gia tổ chức hội nghị bàn giao kết quả nhiệm vụ “Điều tra, khảo sát, đánh giá nguyên nhân lũ lớn, ngập lụt trên hệ thống sông Cầu và đề xuất giải pháp ứng phó, thích ứng”.

Ngày 15/4, Bộ Nông nghiệp và Môi trường ban hành Công văn số 3676/BNNMT-TNN gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu tăng tốc triển khai đăng ký, cấp phép khai thác, sử dụng tài nguyên nước đối với các công trình thủy lợi theo quy định pháp luật.

Trong bối cảnh thiếu hụt vật liệu xây dựng và nhiều rào cản chính sách, thực tiễn tại xã Quý Lộc (Thanh Hóa) cho thấy bức tranh điển hình của ngành khai thác đá: nhiều khó khăn chồng chất nhưng cũng mở ra hướng đi mới theo hướng thích ứng linh hoạt và phát triển bền vững.

Việt Nam là một trong những quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu. Do đó, việc sử dụng hiệu quả nguồn nước trong các lĩnh vực sản xuất, đặc biệt là nuôi thủy sản, đang trở thành yêu cầu cấp thiết. Tại Việt Nam, hệ thống hồ chứa thủy lợi, thủy điện với hàng nghìn công trình lớn nhỏ không chỉ phục vụ cấp nước sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp, phát điện mà còn mở ra tiềm năng to lớn cho phát triển nuôi thủy sản.

Từ thực tiễn triển khai dự án và ý kiến doanh nghiệp, người dân, có thể thấy việc hoàn thiện thể chế, đặc biệt là Luật Khoáng sản sửa đổi và Nghị quyết 66.4 đang mở hướng tháo gỡ căn cơ bài toán thiếu vật liệu xây dựng tại Thanh Hóa.

Dự án “Tăng cường tính bền vững của tầng chứa nước xuyên biên giới Campuchia - Đồng bằng sông Cửu Long” góp phần giải quyết những thách thức phức tạp liên quan đến tài nguyên nước ngầm, tạo bước tiến quan trọng trong quản trị và bảo vệ tầng chứa nước chung giữa hai quốc gia trước những sức ép ngày càng gia tăng.

Nhằm hưởng ứng ngày Nước thế giới năm 2026, sáng ngày 19/3, tại trường THCS Phúc Diễn (phường Phú Diễn, Hà Nội), Cục Quản lý tài nguyên nước phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) và Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế (IUCN) Việt Nam tổ chức lễ trao giải Cuộc thi vẽ tranh “Sáng kiến sử dụng nước an toàn, hiệu quả”.

Trước nhu cầu vật liệu xây dựng gia tăng mạnh phục vụ các dự án đầu tư công và dân sinh, Thanh Hóa triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm mở rộng nguồn cung, siết chặt quản lý khai thác và kiểm soát giá bán. Các biện pháp được thực hiện từ khâu rà soát trữ lượng, cấp phép mỏ mới đến tận dụng nguồn khoáng sản dôi dư, hướng tới mục tiêu ổn định thị trường và bảo đảm tiến độ thi công trong năm 2026.

Trong mỗi bước tiến của ngành địa chất, có những con người âm thầm cống hiến, không ngừng nghiên cứu và khám phá để bảo vệ và phát triển tài nguyên quý giá của đất nước. Nhân dịp Tết đến, chúng ta dành lời tri ân sâu sắc đến những người làm công tác địa chất - những "người khai phá" không chỉ của thiên nhiên mà còn là những người góp phần xây dựng nền tảng vững chắc cho tương lai phát triển bền vững.