Bài 17: Hạt Kiểm lâm số 14 – tỉnh Thái Nguyên quyết tâm giữ vững gần 36.000 ha rừng

LTS: Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, thiên tai, suy thoái môi trường và suy giảm đa dạng sinh học đang trở thành những thách thức toàn cầu. Việc bảo vệ và phát triển rừng gắn với bảo tồn đa dạng sinh học không chỉ là trách nhiệm của một ngành, mà là sự lựa chọn chiến lược của Quốc gia. Việt Nam, với hệ thống rừng đặc dụng, phòng hộ và các vườn Quốc gia trải dài từ Bắc tới Nam, đang nắm giữ một kho tàng thiên nhiên vô giá.
Tuyến bài “Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững” trên Tạp chí điện tử Nông nghiệp và Môi trường sẽ phản ánh những nỗ lực, kết quả, thách thức trong công cuộc giữ rừng, phát triển rừng, bảo tồn và đa dạng sinh học của lực lượng Kiểm lâm và các vườn Quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, rừng phòng hộ tiêu biểu của đất nước. Qua đó, tôn vinh vai trò của rừng trong việc phòng hộ đầu nguồn, điều hòa khí hậu, duy trì sự sống và sinh kế cộng đồng. Đồng thời khẳng định quyết tâm của Việt Nam trên con đường phát triển xanh, hài hòa với thiên nhiên.

Phóng viên: Xin ông cho biết những kết quả nổi bật trong công tác bảo vệ rừng tại Hạt Kiểm lâm số 14 trong thời gian vừa qua?
Ông Phan Quốc Thụ: Hiện nay, Hạt Kiểm lâm số 14 – tỉnh Thái Nguyên được giao quản lý 35.981,08 ha rừng, trong đó rừng đặc dụng 14.575,56 ha, rừng phòng hộ 9.264,57 ha, rừng sản xuất 8.908,15 ha và đất khác 3.232,80 ha.
Từ ngày 01/7/2025 đến nay, chúng tôi đã hoàn thành 100% kế hoạch trồng rừng thay thế năm 2025 bằng cây quế phòng hộ với diện tích 48,38 ha trên địa bàn các xã Nghinh Tường và Sảng Mộc; tổng diện tích trồng rừng tập trung toàn địa bàn đạt 566,31 ha, trong đó rừng sản xuất 517,93 ha. Đặc biệt, dù là địa bàn có nhiều khu vực nguy cơ cháy rừng cấp cao và rất cao, nhưng nhờ làm tốt công tác tuyên truyền và phòng ngừa nên trong năm 2025 toàn địa bàn ba xã không xảy ra vụ cháy rừng nào.

Hạt cũng đã phối hợp với UBND các xã và doanh nghiệp triển khai các bước quy trình cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC, dự kiến năm 2026 sẽ cấp chứng chỉ cho các hộ gia đình với diện tích trên 2.800 ha.
Ngay sau khi thành lập, Hạt đã ký quy chế phối hợp bảo vệ rừng và phòng cháy chữa cháy rừng với UBND 03 xã Nghinh Tường, Sảng Mộc, Thần Sa và với Công an xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã theo đúng Nghị định 02/2020 của Chính phủ.
Về xử lý vi phạm, trong sáu tháng hoạt động chính thức, Hạt Kiểm lâm số 14 đã phát hiện, xử lý 05 vụ vi phạm nhỏ lẻ (03 vụ do UBND xã Sảng Mộc xử lý, 02 vụ do Hạt xử lý), thu nộp ngân sách 73,5 triệu đồng, tịch thu 1,032 m³ gỗ xẻ thông thường. Tình hình an ninh rừng ổn định, không có điểm nóng, tỷ lệ che phủ rừng được giữ vững.
Phóng viên: Bên cạnh những kết quả đó, ông có thể chia sẻ những khó khăn, bất cập mà Hạt đang gặp phải hiện nay là gì?
Ông Phan Quốc Thụ: Thực tế chúng tôi gặp không ít khó khăn. Trụ sở tạm thời đặt ở xã La Hiên, cách xa 03 xã được giao quản lý, đường sá đi lại khó khăn, nhất là sau bão số 11 gây sạt lở, hỏng cầu. Địa bàn rộng, địa hình núi đá hiểm trở, giáp ranh tỉnh Lạng Sơn, diện tích rừng tự nhiên lớn nên tuần tra, kiểm soát gặp rất nhiều trở ngại.
Sau khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, các xã không còn cán bộ chuyên trách lâm nghiệp, chỉ có chuyên viên Phòng Kinh tế kiêm nhiệm nên khi kiểm lâm địa bàn tuần tra thường thiếu sự phối hợp đồng hành của chính quyền cơ sở. Địa bàn chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống còn khó khăn, nhận thức pháp luật chưa đồng đều, một bộ phận vẫn lén lút phát, phá rừng tự nhiên để lấy đất sản xuất hoặc khai thác gỗ làm nhà. Ngoài ra, còn tình trạng chồng lấn giữa rừng đặc dụng đã giao Ban quản lý rừng đặc dụng – phòng hộ tỉnh Thái Nguyên với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũ của người dân, gây khó khăn trong quản lý. Nghị định mới quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của kiểm lâm sau khi chuyển về Sở cũng chưa ban hành nên ảnh hưởng phần nào đến thực thi nhiệm vụ.
Phóng viên: Công tác phát triển rừng và trồng rừng thay thế được Hạt triển khai như thế nào, thưa ông?
Ông Phan Quốc Thụ: Đây là nhiệm vụ chúng tôi xác định là trọng tâm hàng đầu. Đối với trồng rừng hộ gia đình tự đầu tư, anh em kiểm lâm địa bàn tuyên truyền, hướng dẫn kỹ thuật và định hướng bà con mua giống tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng. Đối với chương trình trồng rừng thay thế, Hạt trực tiếp chuyển giao cây giống, phân bón đúng, đủ, kịp thời. Đồng thời lãnh đạo Hạt cùng kiểm lâm địa bàn xuống tận từng hộ để hướng dẫn xử lý thực bì, cuốc hố, kỹ thuật trồng và chăm sóc bảo đảm tỷ lệ sống cao. Cùng với đó là tuyên truyền mọi lúc, mọi nơi bằng nhiều hình thức để bà con hiểu rõ giá trị của rừng và các chính sách hỗ trợ.

Nhờ vậy, phong trào trồng rừng gỗ lớn và trồng rừng thay thế đang được đông đảo người dân hưởng ứng. Hiện chúng tôi đã rà soát quỹ đất, xác định đối tượng để chuẩn bị tốt cho kế hoạch trồng rừng thay thế năm 2026.
Phóng viên: Với địa bàn nguy cơ cháy rừng cao, công tác phòng cháy chữa cháy rừng (PCCCR) được Hạt quan tâm thực hiện ra sao?
Ông Phan Quốc Thụ: Chúng tôi xác định đây là nhiệm vụ sống còn. Hạt đã chủ trì xây dựng và ký quy chế phối hợp với UBND, Công an và Quân sự ba xã; chỉ đạo kiểm lâm địa bàn phối hợp thành lập Ban chỉ đạo PCCCR cấp xã, thành lập các tổ bảo vệ rừng thôn bản; tổ chức ký cam kết trách nhiệm từ trưởng xóm với Chủ tịch UBND xã và từ từng hộ gia đình với trưởng xóm; hướng dẫn bà con xây dựng phương án PCCCR hộ gia đình. 
Chúng tôi triển khai nghiêm túc mọi văn bản chỉ đạo của cấp trên, duy trì trực 24/24 giờ trong những ngày dự báo cấp IV, cấp V; thường xuyên cập nhật thông tin cảnh báo và các điểm cháy trên phần mềm của Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm. Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, xử lý thực bì sau khai thác, ngăn chặn việc đốt lửa lấy mật ong… nên đến nay chưa để xảy ra cháy rừng.
Phóng viên: Vậy ông đánh giá thế nào về vai trò của người dân địa phương trong việc giữ rừng tại địa bàn?
Ông Phan Quốc Thụ: Người dân chính là yếu tố quyết định trong việc giữ rừng tại địa bàn. Nếu mỗi người dân coi việc giữ rừng cũng quan trọng như giữ gia đình mình thì câu chuyện phá rừng, khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép sẽ không còn là vấn đề khó. Khi bà con thực sự đồng hành, họ trở thành “tai, mắt” và “cánh tay nối dài” đắc lực của lực lượng kiểm lâm trong phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi xâm hại rừng. Ở đâu người dân có ý thức và trách nhiệm cao thì ở đó rừng được bảo vệ tốt nhất, rừng sinh trưởng, phát triển tốt và ít xảy ra vi phạm nhất.
Phóng viên: Xin ông chia sẻ về mục tiêu cụ thể của Hạt trong năm 2026?
Ông Phan Quốc Thụ: Chúng tôi đặt quyết tâm giữ ổn định tỷ lệ che phủ rừng hiện có, phát hiện, ngăn chặn và xử lý kịp thời mọi hành vi vi phạm Luật Lâm nghiệp; phấn đấu hoàn thành và vượt các chỉ tiêu nhiệm vụ được giao, tuyệt đối không để xảy ra điểm nóng về phá rừng, khai thác rừng trái pháp luật trên địa bàn ba xã; bảo đảm tình hình quản lý, bảo vệ rừng luôn ổn định, không phát sinh vụ việc phức tạp gây bức xúc trong nhân dân.
Cùng với đó, Hạt sẽ tiếp tục siết chặt kỷ luật, kỷ cương; thực hiện nghiêm các chỉ thị của Trung ương và tỉnh về bảo vệ, phát triển rừng; đẩy mạnh tuyên truyền, phối hợp ba lực lượng Công an – Quân sự – Kiểm lâm; tăng cường kiểm tra các cơ sở chế biến, gây nuôi động vật hoang dã; cập nhật chính xác diễn biến rừng trên phần mềm FRMS và phối hợp thực hiện tốt các chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông về cuộc trao đổi này!
Bài 18: Phát triển rừng để người dân “sống được nhờ rừng, làm giàu từ rừng” ở Kim Bôi

>>>>> Xin vui lòng xem thêm:

- Bài 14: Kiểm lâm liên xã Sơn Động giữ rừng gắn với phát triển kinh tế lâm nghiệp bền vững

- Bài 13: Kiểm lâm bám địa bàn giữ màu xanh cho Tân Lạc

- Bài 12: Kiểm lâm và cộng đồng cùng đứng tuyến đầu bảo vệ “lá chắn xanh” ở Hải Phòng

- Bài 11: Khi cộng đồng trở thành “lá chắn sinh thái” ở Khu bảo tồn thiên nhiên Hang Kia – Pà Cò

- Bài 10: Kiểm lâm khu vực VI, tỉnh Tuyên Quang - Khi người dân trở thành “tai mắt” của rừng

- Bài 9: Gìn giữ đa dạng sinh học để phát triển lâm nghiệp bền vững ở Bắc Ninh

- Bài 8: Kiểm lâm khu vực XII - Sơn La quyết tâm bảo vệ hơn 19.000 ha rừng

- Bài 7: Bất cập trong giữ rừng đặc dụng Tây Yên Tử

- Bài 6: Bảo vệ rừng và xử lý nghiêm tình trạng phá rừng trồng cà phê ở Sơn La

- Bài 5: Giữ rừng Tam Đảo - Tam Dương: Gian nan nhưng quyết tâm không lùi bước

- Bài 4: Bảo tồn thiên nhiên để phát triển bền vững ở Bát Xát

- Bài 3: Nhiều thách thức trong giữ rừng ở Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Huống

- Bài 2: Bảo tồn và phát triển bền vững Vườn Quốc gia Xuân Sơn - Từ di sản thiên nhiên đến sinh kế cộng đồng

- Giữ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học - nền tảng phát triển bền vững. Bài 1: Phát triển rừng và bảo tồn đa dạng sinh học ở Vườn Quốc gia Hoàng Liên