Sau 02 kỳ báo đã phân tích về những khó khăn, thách thức trong công tác giảm nghèo ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Kỳ 3 này, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường sẽ đi sâu vào các giải pháp thiết thực để giúp các hộ nghèo và cận nghèo giữ vững thành quả giảm nghèo, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sự thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế. Bài viết đưa ra những đề xuất cụ thể, từ việc đa dạng hóa sinh kế, tăng cường cơ sở hạ tầng, đến các chính sách đổi mới về đào tạo nghề, nâng cao năng lực sản xuất và khả năng thích ứng với khí hậu.

Nếu ở Kỳ 1, câu chuyện tập trung vào bức tranh chung: từ thoát nghèo đến giữ nghèo bền vững, thì sang Kỳ 2, “điểm nóng” hiện lên rõ nét hơn ở những vùng dân tộc thiểu số, miền núi - nơi thiên tai, địa hình, sinh kế và hạ tầng chồng lấn, tạo thành vòng xoáy khiến nguy cơ tái nghèo luôn thường trực.

Trong những năm gần đây, công tác giảm nghèo ở Việt Nam đạt nhiều thành tựu nổi bật. Việc áp dụng chuẩn nghèo đa chiều cùng sự vào cuộc mạnh mẽ của hệ thống chính trị đã giúp tỷ lệ hộ nghèo toàn quốc giảm nhanh và bền vững hơn so với giai đoạn trước.

Quỹ hỗ trợ nông dân (QHTND) đóng vai trò là nguồn vốn hỗ trợ ưu đãi, giúp nông dân phát triển sản xuất, kinh doanh, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Nguồn vốn này không chỉ cung cấp tài chính mà còn góp phần quan trọng vào việc giảm nghèo bền vững, xây dựng kinh tế nông thôn hiện đại và củng cố tổ chức Hội Nông dân vững mạnh.

Từ chủ trương tích tụ đất đai và chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xã Cẩm Tú (Thanh Hóa) đã hình thành nhiều mô hình sản xuất hiệu quả. Nổi bật nhất là mô hình trồng cam sạch của ông Nguyễn Văn Trọng, vừa nâng cao giá trị kinh tế vừa tạo thêm việc làm, đóng góp tích cực cho mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bắt đầu vận hành từ 01/7/2025, Cao Bằng phải đối mặt với nhiều thách thức về điều hành, tổ chức thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG), nhất là giảm nghèo bền vững. Bà Nguyễn Thị Minh Thảo, Quyền Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh Cao Bằng đã có cuộc trao đổi với phóng viên (PV) Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường về kết quả 10 tháng năm 2025 và các định hướng trọng tâm trong thời gian tới.

UBTVQH thống nhất về chủ trương tích hợp 3 CTMTQG và khẳng định đây là chủ trương đúng đắn, tạo bước đổi mới quan trọng trong tiếp cận chính sách, giúp khắc phục phân tán, trùng lặp, tập trung nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý điều hành.

Từ nghề truyền thống, Hợp tác xã nông nghiệp bản Dao Thống Nhất đã phát triển thành mô hình kinh tế nông dân vùng cao và khẳng định giá trị của nông sản sạch, thân thiện với môi trường.

Trong những năm qua, giảm nghèo trở thành nhiệm vụ trọng tâm, mang tính chiến lược, nhất quán của Đảng và Nhà nước. Với tinh thần trách nhiệm và nỗ lực đổi mới, Văn phòng Quốc gia về Giảm nghèo - cơ quan giúp việc Ban Chỉ đạo Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững, trở thành một trong những đơn vị đi đầu trong phong trào thi đua “Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”.

Giữa vùng quê Thiệu Hóa yên bình, nhà máy xay xát, chế biến lúa gạo của ông Lê Văn Thẩn vươn lên như biểu tượng mới của sức sống nông thôn Thanh Hóa. Hành trình của người đàn ông học hết lớp 5, từng buôn lợn mưu sinh, nay thành chủ nhà máy 6.200 m² với dây chuyền 100 tấn/mẻ, là minh chứng cho khát vọng làm nông nghiệp hiện đại. Năm 2025, ông được vinh danh là một trong 63 nông dân Việt Nam xuất sắc.

Với một xã nghèo, ở miền núi như Kim Phú (Quảng Trị), đặc biệt nơi đây có đồng bào dân tộc Rục - tộc người cuối cùng rời xa hang đá, nơi người dân quen sống trong rừng sâu, bằng săn bắt hái lượm. Mặc dù thời gian qua, người dân nơi đây đã bắt đầu quen với cái cuốc cái cày, quen với trồng lúa nước nhờ vào sự hỗ trợ của chính quyền địa phương. Nhưng để giúp người dân nơi đây tự chủ động cái ăn, cái mặc là sự nỗ lực lớn của toàn thể chính quyền và chính sách hỗ trợ cho đồng bào vùng dân tộc thiểu số… Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trò chuyện ông Nguyễn Bắc Việt - Bí thư Đảng uỷ xã Kim Phú, Quảng Trị xung quanh vấn đề về giảm nghèo và tạo sinh kế bền vững.

Từ một người buôn mía nhỏ lẻ, bà Ngô Thị Hương ở xã miền núi Điền Quang (Thanh Hóa) đã sáng lập HTX Tư vấn Dịch vụ Nông nghiệp Điền Quang, tạo việc làm ổn định cho hàng chục lao động là người nghèo, người dân tộc thiểu số. Với mô hình sản xuất khép kín thân thiện môi trường, HTX trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế nông thôn và tiêu thụ nông sản địa phương.

Từ nền tảng của hơn tám thập niên bền bỉ xóa đói, giảm nghèo và những kết quả rõ rệt giai đoạn 2021-2025, Việt Nam đang bước vào một giai đoạn mới với tầm nhìn chiến lược hơn: đến năm 2030 cơ bản không còn hộ nghèo có mức sống dưới mức sống tối thiểu, và đến năm 2035 tỷ lệ hộ nghèo cả nước duy trì dưới 1%. Đây không chỉ là mục tiêu kinh tế - xã hội, mà là minh chứng cho triết lý phát triển nhân văn và bao trùm, gắn với phát triển xanh, chuyển đổi số và đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.

Từ “chống đói” trong những năm đầu dựng nước đến “giảm nghèo đa chiều bền vững” trong kỷ nguyên số, hành trình 80 năm qua của Việt Nam là minh chứng sinh động cho một tầm nhìn phát triển nhân văn - nơi con người được đặt ở vị trí trung tâm. Bước vào giai đoạn mới, công cuộc giảm nghèo không chỉ nhằm bảo đảm an sinh, mà còn gắn chặt với mục tiêu phát triển bền vững, kinh tế xanh và chuyển đổi số, hướng đến một xã hội bao trùm, thích ứng với biến đổi khí hậu và không ai bị bỏ lại phía sau.

Trong những năm qua, xã Kiên Thọ (tỉnh Thanh Hóa) đã có nhiều nỗ lực vượt bậc trong công tác giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới. Từ một xã miền núi còn nhiều khó khăn, Kiên Thọ nay đã khởi sắc rõ rệt với hạ tầng khang trang, đời sống nhân dân được nâng cao và tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh qua từng năm. Phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường có cuộc trao đổi với ông Trịnh Đình Lợi, Phó Chủ tịch UBND xã Kiên Thọ về kết quả đạt được, những khó khăn và định hướng trong thời gian tới.

Công tác giảm nghèo đa chiều và hướng đến phát triển bền vững ở tỉnh Quảng Trị đã đạt được nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt tại các xã miền núi, biên giới, thông qua việc đa dạng hóa sinh kế, tập trung đầu tư vào hạ tầng kinh tế - xã hội, giáo dục và việc làm, cũng như kết nối thị trường cho tiêu thụ sản phẩm.

Nhờ thực hiện hiệu quả Chỉ thị 22 của Tỉnh ủy Thanh Hóa, xã Luận Thành đang từng ngày đổi thay. Những mái nhà mới mọc lên, ánh lên niềm tin và khát vọng vươn lên thoát nghèo của người dân miền núi còn nhiều gian khó.