Khánh Hòa đang bước qua một giai đoạn phát triển đầy nỗ lực và quyết tâm, trong đó công tác xóa đói giảm nghèo nổi lên như điểm nhấn nhân văn và rõ nét nhất. Dựa trên những phong trào thi đua của ngành Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương trong tỉnh đã biến sự chỉ đạo thành hành động, biến khó khăn thành động lực, để rồi từng bước cải thiện điều kiện sống của người dân – từ hạ tầng nông thôn đến những mái nhà cụ thể của từng hộ gia đình. Những con số trong báo cáo không khô cứng mà phản ánh rất thật: nơi nào có chính sách đúng, có sự đồng lòng, thì nơi đó có đổi thay bền vững.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, khi hạ tầng dân sinh vững vàng, người dân phục hồi sau thiên tai nhanh hơn; khi dịch vụ xã hội bao phủ rộng hơn, cơ hội duy trì thu nhập và ổn định đời sống của hộ nghèo được củng cố mạnh mẽ hơn. Kỳ 3 của bài báo sẽ tập trung vào nhóm yếu tố ít được nói tới nhưng lại đóng vai trò quyết định đối với mục tiêu giảm nghèo bền vững, đó là hệ thống hạ tầng thiết yếu và dịch vụ xã hội.

Trong báo cáo chuyên đề công bố tháng 7/2025, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẳng định: “Phát triển sinh kế thích ứng khí hậu là yêu cầu trọng tâm của giai đoạn 2025- 2030 để giữ vững thành quả giảm nghèo”. Từ góc nhìn đó, Kỳ 2 tập trung phân tích những mô hình sinh kế đang được triển khai tại nhiều địa phương, thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn trước thời tiết cực đoan và có tiềm năng nhân rộng trong những năm tới.

Mưa lũ dồn dập cuối năm 2025 đã cuốn trôi nhiều thành quả giảm nghèo ở các tỉnh miền Trung và Tây Nguyên, nơi hàng nghìn hộ dân vừa thoát nghèo lại rơi ngay vào cảnh trắng tay. Dù tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của cả nước đã giảm xuống còn khoảng 1%, thực tế tại nhiều địa bàn cho thấy sinh kế phụ thuộc thời tiết, hạ tầng mong manh và khả năng chống chịu hạn chế khiến nguy cơ tái nghèo sau thiên tai vẫn luôn thường trực. Đây cũng là thách thức lớn nhất đối với mục tiêu giảm nghèo bền vững giai đoạn 2025-2030.

Tuổi trẻ của Lê Quang Long, người sáng lập dự án thiện nguyện "Những bước chân xanh", không chỉ lấp đầy bằng những chuyến đi mà còn bởi cách anh mang những nụ cười hạnh phúc đến vùng cao, tạo sinh kế bền vững từ nông sản địa phương.

Bước vào giai đoạn 2026 - 2030, Việt Nam đang xây dựng một chương trình giảm nghèo bền vững mới với định hướng đổi mới mạnh mẽ. Chiến lược lần này đặt trọng tâm vào sự chuyển đổi tư duy, coi giảm nghèo không chỉ là hỗ trợ trước mắt mà phải tạo nền tảng để người dân tự vươn lên, thích ứng và phát triển bền vững.

Chỉ trong 10 tháng năm 2025, tỉnh Phú Thọ đã đạt những kết quả vượt bậc: tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 3,22% xuống còn 2,71% (đạt 108,5% kế hoạch).

Từ những mô hình giảm nghèo đơn lẻ, đồng bào Quỳ Châu (Nghệ An) nay đã chuyển sang phát triển kinh tế theo chuỗi giá trị với sản phẩm vịt bầu quỳ thương phẩm. Sự thay đổi tư duy này không chỉ nâng cao thu nhập bền vững mà còn mở ra hướng làm nông nghiệp hiện đại, liên kết vùng hàng hóa rộng lớn.

Tại cuộc họp giữa Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Dân tộc và Tôn giáo về hợp nhất ba chương trình mục tiêu quốc gia: Xây dựng nông thôn mới, Giảm nghèo bền vững và Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, các lãnh đạo nhấn mạnh sự quan trọng của việc tối ưu hóa nguồn lực, đảm bảo không bỏ sót vùng khó khăn nào, đồng thời bảo vệ tính đặc thù của từng chương trình để mang lại lợi ích thiết thực cho người nghèo. Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường xin giới thiệu hai ý kiến chỉ đạo quan trọng từ lãnh đạo các Bộ, tập trung vào việc phân bổ nguồn lực hợp lý và giữ gìn đặc thù của từng chương trình trong quá trình hợp nhất.

Cùng với nỗ lực phát triển kinh tế, Nghệ An đặc biệt chú trọng giải quyết bài toán an cư cho đồng bào miền núi. Đây được xem là yếu tố cốt lõi để các địa phương đẩy nhanh tiến trình giảm nghèo bền vững…

Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững ở Nghệ An đã có những tác động tích cực về kinh tế - xã hội, cải thiện hạ tầng, phát triển sinh kế, nâng cao năng lực lao động và đời sống cho người dân. Nhìn vào xã đặc biệt khó khăn Lượng Minh để thấy rõ điều đó.

Xã Kim Điền, tỉnh Quảng Trị là một xã miền núi, đời sống người dân còn nhiều khó khăn, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số, nơi có tộc người Chứt sinh sống. Với chương trình mục tiêu xóa nghèo của quốc gia, xã Kim Điền đã có những việc làm thiết thực để giúp bà con thoát nghèo nhờ vào đa dạng sinh kế từ chăn nuôi, đến chuyển đổi cây trồng, đào tạo nghề cho những hộ nghèo... Phóng viên Tạp chí Nông nghiêp và Môi Trường đã có cuộc trao đổi với bà Đinh Thị Thanh Huyền - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Kim Điền về công tác giảm nghèo trên địa bàn xã trong thời gian qua.

Sau 02 kỳ báo đã phân tích về những khó khăn, thách thức trong công tác giảm nghèo ở các vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, Kỳ 3 này, Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường sẽ đi sâu vào các giải pháp thiết thực để giúp các hộ nghèo và cận nghèo giữ vững thành quả giảm nghèo, trong bối cảnh biến đổi khí hậu và sự thay đổi nhanh chóng của nền kinh tế. Bài viết đưa ra những đề xuất cụ thể, từ việc đa dạng hóa sinh kế, tăng cường cơ sở hạ tầng, đến các chính sách đổi mới về đào tạo nghề, nâng cao năng lực sản xuất và khả năng thích ứng với khí hậu.

Nếu ở Kỳ 1, câu chuyện tập trung vào bức tranh chung: từ thoát nghèo đến giữ nghèo bền vững, thì sang Kỳ 2, “điểm nóng” hiện lên rõ nét hơn ở những vùng dân tộc thiểu số, miền núi - nơi thiên tai, địa hình, sinh kế và hạ tầng chồng lấn, tạo thành vòng xoáy khiến nguy cơ tái nghèo luôn thường trực.

Trong những năm gần đây, công tác giảm nghèo ở Việt Nam đạt nhiều thành tựu nổi bật. Việc áp dụng chuẩn nghèo đa chiều cùng sự vào cuộc mạnh mẽ của hệ thống chính trị đã giúp tỷ lệ hộ nghèo toàn quốc giảm nhanh và bền vững hơn so với giai đoạn trước.

Quỹ hỗ trợ nông dân (QHTND) đóng vai trò là nguồn vốn hỗ trợ ưu đãi, giúp nông dân phát triển sản xuất, kinh doanh, nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống. Nguồn vốn này không chỉ cung cấp tài chính mà còn góp phần quan trọng vào việc giảm nghèo bền vững, xây dựng kinh tế nông thôn hiện đại và củng cố tổ chức Hội Nông dân vững mạnh.

Từ chủ trương tích tụ đất đai và chuyển đổi cơ cấu cây trồng, xã Cẩm Tú (Thanh Hóa) đã hình thành nhiều mô hình sản xuất hiệu quả. Nổi bật nhất là mô hình trồng cam sạch của ông Nguyễn Văn Trọng, vừa nâng cao giá trị kinh tế vừa tạo thêm việc làm, đóng góp tích cực cho mục tiêu giảm nghèo bền vững.