Giai đoạn 2021-2025 chứng kiến những bước tiến rất lớn trong giảm nghèo đa chiều và phát triển nông thôn mới. Tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo dự kiến cuối năm 2025 giảm còn 52,49% so với đầu kỳ, đời sống người dân được cải thiện rõ rệt; hạ tầng, sinh kế, dịch vụ xã hội cơ bản đều có bước chuyển mạnh mẽ. Bối cảnh phát triển mới, với yêu cầu tăng trưởng xanh, phát triển bao trùm và thích ứng khí hậu đang đặt ra những tiêu chí mới cho chuẩn nghèo giai đoạn 2026- 2030. Việc cập nhật chuẩn nghèo vì vậy không chỉ là yêu cầu kỹ thuật định kỳ, mà còn nhằm bảo đảm công cụ đo lường phù hợp thực tiễn và định hướng phát triển bền vững trong thập kỷ tới.

Những hỗ trợ thiết yếu như lương thực, vật liệu sửa chữa nhà cửa hay các khoản vay ưu đãi đã góp phần quan trọng giúp nhiều hộ nghèo vượt qua giai đoạn khó khăn. Tuy vậy, trong bối cảnh nền kinh tế chuyển dịch mạnh mẽ và yêu cầu về sinh kế bền vững ngày càng cao, giảm nghèo không chỉ dừng ở việc đáp ứng nhu cầu trước mắt. Quan trọng hơn, người dân cần được tạo điều kiện để phát huy năng lực của chính mình, chủ động nắm bắt cơ hội việc làm, thích ứng với chuyển đổi xanh và từng bước nâng cao mức sống một cách ổn định, lâu dài.

Năm 2025, một năm được đánh giá “đặc biệt khắc nghiệt” về thiên tai tại Việt Nam đã ghi nhận hơn 409 người chết hoặc mất tích, cùng hàng trăm người bị thương sau loạt bão, lũ và sạt lở và thiệt hại kinh tế sơ bộ vượt 85.000 tỷ đồng. Đối với nhiều hộ nghèo ở vùng núi, ven biển hay nông thôn, sinh kế thường gắn với con trâu, sào ruộng hay ngôi nhà nhỏ vốn là tài sản tích góp sau nhiều năm có thể bị cuốn trôi chỉ trong một đêm. Một cú sốc thiên tai như vậy đủ để xóa sạch những thành quả vươn lên sau cả chục năm giảm nghèo, đặt ra thách thức to lớn cho mục tiêu giảm nghèo bền vững..

Việt Nam đã đạt được những thành tựu ấn tượng trong công tác giảm nghèo giai đoạn 2021-2025, với tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 4,4% xuống còn 1,3%. Mặc dù những kết quả này phản ánh sự chuyển mình tích cực, nhưng vẫn còn nhiều thách thức phía trước, đặc biệt là duy trì sinh kế bền vững cho những hộ nghèo mới thoát nghèo. Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt quan trọng, khi Việt Nam tiếp tục nỗ lực giảm nghèo và hướng đến mục tiêu “không để ai bị bỏ lại phía sau,” thông qua các chiến lược phát triển sinh kế và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.

Các sản phẩm nông sản, sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu và đặc sản làng nghề của tỉnh Quảng Trị ngày càng được người tiêu dùng trong và ngoài nước đón nhận nhờ tính “đặc sắc” riêng có. Với vai trò kết nối cung cầu, Sở Công thương tỉnh Quảng Trị thời gian qua đã triển khai nhiều biện pháp thiết thực giúp người dân kể câu chuyện sản phẩm của mình trên các nền tảng số như Zalo, Tiktok Shop, Postmart, Voso, Shopee, Sendo, Lazada, Alibaba,… Nhằm làm rõ hơn những định hướng và giải pháp để nông sản Quảng Trị vươn xa, phóng viên Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường đã có cuộc trao đổi với ông Phan Hoài Nam – Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Quảng Trị.

Từ một loại cây rừng quen thuộc, cây mét đang trở thành “cứu cánh” kinh tế, mở ra hướng thoát nghèo bền vững cho nhiều hộ đồng bào miền núi các xã Tương Dương, Tam Thái, Tam Quang của tỉnh Nghệ An.

Đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Cầm Hà Chung cho rằng cần quy định theo hướng phát triển toàn diện khu vực đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giải quyết căn cơ, toàn diện những khó khăn tại các vùng lõi nghèo, lõi khó khăn; đồng thời thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng, miền, nhóm dân cư, nhất là vùng dân tộc thiểu số ở miền núi so với vùng khác.

Thời gian qua, trước diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu, nhiều tỉnh miền núi chịu thiệt hại lớn về lũ quét, sạt lở đất, gây tổn thất lớn về người và tài sản. Do đó, đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Hoàng Quốc Khánh cho rằng cần ưu tiên bố trí nguồn lực để di dời khẩn cấp thôn, bản nguy cơ sạt lở cao, đồng thời xây dựng các khu tái định cư an toàn, hạ tầng thiết yếu, sinh kế bền vững cho người dân.

Những ngày cuối năm, trở lại các bản vùng cao của tỉnh Sơn La, dễ dàng cảm nhận sự đổi thay hiện lên qua từng con đường bê-tông mới đổ, những ngôi nhà khang trang sáng màu ngói mới, những nương cà phê, cây ăn quả đang vào vụ xanh tốt. Sự thay đổi ấy là minh chứng cho một giai đoạn nỗ lực bền bỉ của cả hệ thống chính trị trong đưa chính sách giảm nghèo đi vào thực chất, tạo nền tảng để người dân tự vươn lên thoát nghèo.

UBND thành phố Cần Thơ vừa ban hành Kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững năm 2025, trong đó xác định mục tiêu then chốt: giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn thành phố xuống còn 0,63% và hộ nghèo đồng bào dân tộc thiểu số xuống còn 1,58%. Đây là mục tiêu đầy thách thức, nhất là trong bối cảnh thành phố có số lượng lớn đồng bào dân tộc thiểu số và vùng nông thôn ven đô còn nhiều khó khăn.

Theo đại biểu Quốc hội (ĐBQH) Phạm Thị Kiều, việc hợp nhất 3 Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) là cơ hội tổ chức lại nguồn lực, giảm bớt chồng chéo, tăng tính hiệu quả trong thực hiện. Đây không chỉ là một Chương trình đầu tư công mà còn là nền tảng thu hẹp dần khoảng cách phát triển, củng cố khối đại đoàn kết dân tộc, đảm bảo sự phát triển bền vững, toàn diện của đất nước trong nhiều năm tới.

Từ chỗ loay hoay trong vòng luẩn quẩn của đói nghèo, người dân xã Tam Thái (Nghệ An) nay đã tìm thấy hướng đi mới nhờ cây nghệ.

Tại Hội thảo "Phát triển và nâng tầm giá trị trà Shan Tuyết" do Tạp chí Nông nghiệp và Môi trường tổ chức ở Lào Cai, PGS, TS. Phạm Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch đã nhấn mạnh rằng tương lai của chè Shan Tuyết không chỉ nằm ở vùng nguyên liệu đặc hữu, mà còn ở việc ứng dụng khoa học – công nghệ mở đường cho một hệ sinh thái sản phẩm mới, đa dạng và bền vững hơn.

Trong những năm qua, phong trào thi đua (PTTĐ) “Cả nước chung sức xây dựng nông thôn mới” ở Lào Cai trở thành động lực mạnh mẽ, lan tỏa sâu rộng đến từng cộng đồng, thôn bản. Dưới sự lãnh đạo của Tỉnh ủy, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của nhân dân, diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc, là minh chứng sống động cho khát vọng vươn lên, tinh thần thi đua yêu nước (TĐYN) và ý chí tự lực, tự cường của đồng bào vùng cao biên giới.

Ngành NN&MT tỉnh Hưng Yên phát huy mạnh mẽ truyền thống đoàn kết, sáng tạo, thi đua lao động sản xuất và cống hiến. Các PTTĐ tiêu biểu như “Cả nước chung sức xây dựng NTM”, “Vì người nghèo - Không để ai bị bỏ lại phía sau”, hay “Cả nước chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát năm 2025” đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn, BVMT và bảo đảm an sinh xã hội, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng quê hương giàu đẹp, văn minh.

Chương trình “Cây ăn quả trên đất dốc” của tỉnh Sơn La là minh chứng tiêu biểu cho phong trào thi đua yêu nước (TĐYN) ngành Nông nghiệp và Môi trường, thể hiện ý chí sáng tạo, khát vọng vươn lên và tinh thần làm giàu chính đáng của người nông dân vùng cao Tây Bắc.

Thanh Hóa tận dụng lợi thế diện tích rừng lớn, kết hợp dự án thí điểm lúa, mía và ERPA để trở thành địa phương tiên phong tạo nguồn tín chỉ carbon. Những mô hình này không chỉ góp phần giảm phát thải và nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn giúp tỉnh hướng tới nền kinh tế xanh, sẵn sàng tham gia thị trường carbon trong nước và quốc tế.